Strona główna » Litwa » Jaszuny - Zespół pałacowy w dawnym majątku ziemskim

Jaszuny - Zespół pałacowy w dawnym majątku ziemskim, Litwa

Elżbieta Bulińska
Rating 5/5

Ocena 4.50 z 5.00. 2 głosów oddanych

Wyświetlono: razy.

Zespół pałacowy w dawnym majątku ziemskim. Miejscowe dobra były początkowo własnością Radziwiłłów, od których w 1811 r. kupił je Ignacy Baliński. Kolejnym właścicielem Jaszun był jego syn Michał Baliński, historyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego. Za jego czasów w Jaszunach bywali liczni przedstawiciele wileńskiej elity naukowej i intelektualnej. Jego żoną była bowiem Zofia Śniadecka, córka profesora Jędrzeja Śniadeckiego, lekarza, biologa i chemika oraz publicysty, prezesa wileńskiego Towarzystawa Szubrawców. Jędrzej Śniadecki często bywał w Jaszunach, a jego brat Jan, matematyk, fizyk, astronom i filozof, profesor i rektor Uniwersytetu Wileńskiego, po przejściu na emeryturę przeniósł się do Jaszun na stałe i mieszkał tu aż do śmierci. Gościła tu często także siostra Zofii ze Śniadeckich Balińskiej - Ludwika Śniadecka, młodzieńcza miłość Juliusza Słowackiego, który przyjeżdżał tu do niej z Wilna. Jaszuny odwiedzali także zaprzyjaźnieni z Balińskimi ojczym Słowackiego profesor medycyny August Becu oraz profesor botaniki Stanisław Bonifacy Jundziłł. Bywali tu także Adam Mickiewicz, Tomasz Zan, Ignacy Domeyko i inni filomaci. W rękach Balińskich pozostały Jaszuny do okresu międzywojennego. Ostatnią właścicielką majątku była Anna z Balińskich Sołtanowa.

Klasycystyczny pałac w Jaszunach został wzniesiony w l. 1824-1828 z inicjatywy Jana Śniadeckiego. Jest to budowla dwukondygnacyjna, wzniesiona na planie prostokąta. Środkową część fasady akcentuje piętrowy portyk, który na parterze tworzą trzy arkady mieszczące drzwi i okna, a na piętrze cztery kolumny i dwa masywne pilastry dźwigające belkowanie i spłaszczony trójkątny fronton. Od strony ogrodu w środkowej części elewacji znajduje się balkon, wsparty na dwóch masywnych boniowanych filarach i sześciu kolumnach umieszczonych po dwie po bokach i od frontu przy filarach. Elewacje zdobią pilastry, gzymsy, boniowane narożniki i półkoliście zamknięte nisze, umieszczone po obu stronach narożników na piętrze. Częściowo zachowało się oryginalne wyposażenie wnętrza pałacu, z dekoracjami stiukowymi, plafonami, rzeźbami w niszach oraz kominkami z 2 poł. XIX w.

Za pałacem ciągnie się rozległy park (22,6 ha) nad rz. Mereczanką, chroniony od 1986 r. jako pomnik przyrody. Założony na pocz. XIX w., jest on jednym z najpiękniejszych klasycystycznych parków krajobrazowych na Litwie. Jedna z alej nosi imię Juliusza Słowackiego. Przed pałacem znajduje się kolisty gazon. W lesie na wzgórzu za Mereczanką (ok. 300 m od pałacu), znajduje się otoczony wysokim kamiennym murem cmentarz rodzinny właścicieli majątku. Pochowani są tu m.in. Jan Śniadecki, pierwszy z rodu właściciel majątku - Ignacy Baliński, Michał Baliński i jego żona Zofia ze Śniadeckich oraz ich synowie Konstanty - właściciel Jaszun do śmierci w 1891 r. i Jan - psychiatra, profesor Uniwersytetu Petersburskiego.

Wybierz obszar, który cię interesuje:

Litwa - porady i wskazówki

Litwa - więcej porad

Jeżeli chcesz otrzymywać nasz Newsletter, wpisz swój adres: