Strona główna » Czechy » Praga, kościół p.w. Panny Marii przed Tynem

Praga, kościół p.w. Panny Marii przed Tynem, Czechy

Wyświetlono: razy.

Pierwsza wzmianka o kościele Panny Marii przed Tynem pochodzi z 1135 r., w XIII w. zostaje podniesiony do godności kościoła parafialnego. Na przełomie XIII i XIV w. zostaje rozbudowany o trójnawowy korpus. Około 1360 r. rozpoczęto budowę obecnego kościoła, do 1380 r. wzniesiono prezbiterium i nawy boczne. Budowniczy tego etapu czerpał wzory z praskiego warsztatu Parlerów i architektury śląskiej. Dalsze prace kontynuował Peter Parler i jego warsztat. Do początku XV w. nakryto sklepieniem nawę główną. Wojny husyckie wstrzymały prace przy budowie kościoła, wznowiono je dopiero około połowy XV w. W 1463 r. ukończono zachodni szczyt a do 1466 r. wzniesiono wieżę północną. Wieżę południową zbudował w latach 1506-1511 warsztat Mateja Rejseka. Podczas odbudowy po pożarze z 1689 r. nawa główna została nakryta sklepieniem barokowym a prezbiterium pozbawiono ostrołukowych okien. W 1819 r. pożar wywołany uderzeniem pioruna uszkodził wieżę północną i zniszczył zawieszony na niej dzwon z 1585 r., usuwanie zniszczeń trwało do 1835 r. W latach 1876-95 przeprowadzono restaurację kościoła w duchu neogotyku.

W czasie ruchu husyckiego kościół stal się główną świątynią Husytów. Odbył się tu konsystorz utrakwistów. W 1435 r. proboszcz kościoła Jan Rokycana został arcybiskupem praskim. Proboszczem parafii był w latach 1710-35 Florian Hammerschied, poeta i historyk czeski.

Ten okazały gotycki kościół zbudowany został z kamienia. Składa się z trójnawowego, bazylikowego korpusu oraz zamkniętego trójbocznie prezbiterium, nawy boczne również zamknięte są trójbocznie. Nawa główna i prezbiterium nakryte są sklepieniem kolebkowym, nawy boczne nakryte sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Nawa główna otwarta o naw bocznych ostrołukowymi arkadami. Fasada zachodnia ujęta jest w dwie masywne, czworoboczne wieże, nakryte ostrosłupowymi hełmami o wysokości 80 m. każda. Szczyt między wieżami ozdobiony jest wczesnobarokową, pozłacaną rzeźbą Matki Bożej. Wybitnym dziełem jest gotycki portal północny z około 1390 r., wykonany przez warsztat Parlerów, z tympanonem ozdobionym płaskorzeźbionymi scenami Męki Chrystusa (obecnie kopie), przypisywanymi Mistrzowi St. Cyrillus-Bűste.

W ołtarzu głównym obraz malowany przez Karela Škretę w 1649 r. w podziękowaniu za uwolnienie miasta od Szwedów. Inne obrazy Škrety: św. Wojciech (1648) i Zwiastowania NMP (1660), możemy oglądać w ołtarzach bocznych ozdobionych dodatkowo rzeźbami wykonanymi przez Jana Jiři Mendla. Ponadto w pozostałych ołtarzach obrazy takich malarzy jak: Jan Jiři Heinsch, Anton Stevens von Steinfels, Michael Halbas i Franciszek Xaver Ralko. W nawie bocznej ołtarz św. Jana Chrzciciela z XVII w., z umieszczonymi w nim płaskorzeźbami lat 1504-1525, ze szkoły naddunajskiej: Chrzest Chrystusa w Jordanie w polu środkowym, Boże Narodzenie w predelli i Pokuszenie w zwieńczeniu, w skrzydłach bocznych: Zwiastowanie NMP i Pokłon Trzech Króli po lewej oraz Nawiedzenie św. Elżbiety i Ścięcie św. Jana Chrzciciela. Ponadto w kościele można zobaczyć gotycką ambonę z XV w., z baldachimem z 1847 r., cynową chrzcielnicę gotycką z 1414 r., wykonaną przez Mistrza Wacława, w formie odwróconego dzwonu, ustawioną na lwich łapach z pokrywą zwieńczoną posążkiem św. Jana Chrzciciela z 1846 r., gotyckie Stacje Męki Pańskiej oraz rzeźbioną, gotycka grupę Ukrzyżowania, umieszczoną pierwotnie w na belce tęczowej, obecnie w transepcie z ok. 1410 r., przypisywaną Mistrzowi Ukrzyżowania Tynskiego, tego artysty również rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Warte uwagi są też dwa zespoły stalli gotyckich w nawach bocznych, w nawie południowej stalle z lat 70-tych XIV w., wiązane z warsztatem Parlerów, ozdobione popiersiami umieszczonymi na konsolach określanymi jako portrety Jana Luksemburskiego i Eliszki z rodu Przymyślidów, w nawie północnej stalle z końca XIV w., przypisywane mistrzowi St. Cyrillus-Bűste, z popiersiami Wacława IV i Johanny z Bawarii. Do zabytków sztuki sepulkralnej należą pomniki nagrobne: bpa Augustyna Luciano de Mirandoli, nakryty kamiennym, późnogotyckim baldachimem, wykonanym przez Mateja Rejseka oraz duńskiego astronoma Tycho Brahe (zm.1601).

W południowej wieży wisi dzwon Maria, odlany w 1553 r. w warsztacie ludwisarza Tomasa Jarosa, jest to drugi co do wielkości dzwon Pragi.