- dwór książęcy z XV w.
- dwór królewski z XVI w.
Zamki Mazowsza - Łomża - woj. podlaskie, pow. Łomża, gm. Łomża
Hubert Śmietanka2006-06-09 22:19:07
Wyświetlono razy (ostatnio: )
Ocena 3.67 z 5.00. 3 głosów oddanych
Zamki Mazowsza - Łomża - woj. podlaskie, pow. Łomża, gm. Łomża
- dwór książęcy z XV w.
- dwór królewski z XVI w.
Już w X-XIII wieku istniał tu gród przy przeprawie przez Narew tzw. "Góra Królowej Bony" w Starej Łomży (przysiółek Szur). Został on spalony na przełomie XI/XII wieku i odbudowany jako gród właściwy i dwa podgrodzia otoczone własnymi wałami. W XIV wieku zmiana lokalizacji w związku ze zmniejszeniem zagrożenia ze strony Litwinów i potrzebą przeniesienia brodu na Narwi w dogodniejsze miejsce.
W 1418 roku Łomża otrzymuje prawa miejskie chełmińskie z rąk księcia mazowieckiego Janusza I Starszego. Zapewne w tym czasie został również wzniesiony przez książąt mazowieckich murowany zamek, będący zarówno siedzibą książęcą, jak i strażnicą pilnującą przeprawy i rozległej doliny nadrzecznej.
Na podstawie dotychczasowych badań nie można ustalić zarysu pierwotnego założenia obronnego. Natomiast w opisach z lat 1575 i 1588 wyraźnie występuje określenie zamek górny - odnoszące się do domu gotyckiego i przeciwstawiające go zabudowaniom powstałym za czasów królowej Bony i Zygmunta Augusta. Wymienione różne budynki świadczą, że dwór królewski mógł przebywać w zamku przez dłuższy czas. Opis z 1636 wymienia również wieżę, obok której była studnia i baszta przykryta dachem gontowym. W XVII wieku zamek był mocno zniszczony, tak że lustratorzy zaznaczają w opisach, że we wszystkim jednak dworze ruina niemała. Zapewne niedługo po tej relacji zamek został opuszczony, z wyjątkiem budynku zwanego skarbcem, który być może należał do gotyckiego zamku książąt mazowieckich. W domu tym mieściło się Archiwum Akt Ziemi Łomżyńskiej aż do 1824 roku, kiedy dom został rozebrany.
Badania archeologiczne prowadzone w 1967 roku pod kierunkiem Tadeusza Żurowskiego określiły jednoznacznie teren między ulicą Senatorską a ulicą Dworną jako miejsce, na którym wznosił się zamek. Podczas badań częściowo odsłonięto róg budynku wykonanego z cegły datowanej na początek XV wieku, fundamenty drugiego domu oraz liczne znaleziska. Wyniki tych badań pozwalają przypuszczać, że zamek został zbudowany na początku XV wieku.
Niestety dziś odnalezienie reliktów zamku jest praktycznie niemożliwe - teren ten pokryty jest zabudową mieszkalną. Mieszkańcy miasta też nie znają tego miejsca, zapytani o zamek wskazują na Starą Łomżę. Jak widać na załączonym planie teren zamku powoli ulegał zagospodarowaniu przez Żydów. Przed II wojną światową w rejonie Senatorskiej i Dwornej znajdowała się praktycznie dzielnica żydowska z synagogą, przedszkolem, szkołami i innymi budynkami. Obecna zabudowa tego miejsca zdaje się być bardziej przypadkowa.
Zobacz zdjęcia:
Polska
Polska - wybierz obszar, który cię interesuje:
