Zamki Mazowsza - Ciechanowiec - woj. podlaskie, pow. brański, gm. Ciechanowiec

Wyświetlono razy (ostatnio: )

Źródło informacji: Zamki Mazowsza


- zamek obronny z XV w.
- dwór mieszkalny z XVIII w.

Pozostałości zamczyska w Ciechanowcu położone jest na lewym brzegu rzeki Nurzec, w północno-zachodniej części miasta. Teren zamczyska ograniczony jest od zachodu rzeką Nurzec, od południa ulicą Parkową (tutaj znajdują się mury podzamcza), od północy i wschodu granicę stanowią fosa i skarpa, opadająca w stronę tarasu zalewowego Nurca.
Pierwsza wzmianka o Ciechanowcu pochodzi z połowy XII wieku. W wieku XIII należał on do Mazowsza, następnie do Litwy. Wzmiankowany jest tu wcześniejszy gród obronny, figuruje on w wykazie miast i warowni zniszczonych w czasie najazdu tatarskiego w 1241 roku. W 1429 roku uzyskuje prawa miejskie magdeburskie, a od 1520 komorę celną. W XV wieku Ciechanowiec stał się własnością możnej rodziny Kiszków. Po unii lubelskiej wraca do Korony. W XIX wieku miasto zostało przecięte granicą między Królewstwem Polskim a Rosją, a w 1870 straciło prawa miejskie. Miasto silnie ucierpiało w czasie obu wojen światowych i wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku.

Zamek powstał zapewne w wieku XV, ale jego istnienie wzmiankowane jest dopiero w 2 połowie XVI w. Piotr Kiszka, kasztelan trocki, zbudował wśród rozlewisk rzeki warowny zamek nie związany z miastem, który stał się główną siedzibą tej rodziny.

W latach 1617-1642 zamek został przebudowany przez Mikołaja Kiszkę, podskarbiego wielkiego litewskiego. Na zamku ciechanowieckim trzykrotnie gościł (w latach: 1576, 1581 i 1582) król Stefan Batory, podróżujący przez Ciechanowiec z Korony na Litwę. W czasie Potopu Szwedzkiego (między 1655 a 1657) zamek ciechanowiecki uległ prawie całkowitej zagładzie.

Po zakończeniu wojny nowa właścicielka miasta - Eleonora z Irzykowiczów Bremmerowa, podjęła szeroko zakrojone działania na rzecz odbudowy miasteczka ze zniszczeń wojennych. Wśród uprzątniętych ruin dawnego zamku wybudowano dwór modrzewiowy, otoczony starymi murami z zachowaną wieżą bramną.

W czasie kolejnej Wojny Północnej (1700 - 1721) dwór i wiekszość lewobrzeżnej zabudowy miasta zostały spalone. Władająca podówczas miastem rodzina Ossolińskich zbudowała na terenie zamkowym kolejny dwór modrzewiowy, którego osią była czworoboczna, przejazdowa wieża bramna (zachowana z dawnego założenia zamkowego), na której elewacji frontowej, zwróconej na południowy-wschód, umieszczono zegar. Wygląd ten zachował zameczek, tak bowiem mieszkańcy Ciechanowca nazywali tę budowlę, aż do końca swego istnienia. Zmiany jakie wprowadzano w czasie remontów tej budowli miały jedynie charakter kosmetyczny.
Zameczek został spalony w sierpniu 1915 roku przez ewakuujące się z terenu Królestwa Polskiego wojska rosyjskie. Podzielił on los większości miejskiej zabudowy, która wówczas padła pastwą płomieni. Resztki osi zamkowej (czyli dawnej wieży bramnej) w kwietniu 1921 roku zostały rozebrane na cegłę za zgodą ówczesnego Konserwatora Zabytków Okręgu Białostockiego.

Dotychczas nie były prowadzone metodyczne badania, które być może umożliwiłyby odtworzenie dawnego warownego założenia.
Obecnie pozostały z zamku niewielkie fragmenty murów podzamcza (systematycznie niszczone przez właścicieli posesji położonych w ich pobliżu, od lat 80-ych zniknęło blisko 75% muru) oraz niewielkie wzgórze zamkowe (kryjące w swoim wnętrzu resztki fundamentów dawnego zamku - wg innych źródeł fragmenty piwnic wieży).

Oceń ten artykuł:

Oceń!

Dodaj komentarz >>

Twoje imię:

Twój komentarz:

Polska - wybierz obszar, który cię interesuje: