Cykl Gminy polskie - gmina Jedwabne - historia.

GminaJedwabne Wyświetlono: 1533 razy 2005-12-02 13:48:23

Ocena:2.46 (399 głosów)

Historia Jedwabnego od powstania do II wojny światowej
ZE WSI - PRZEZ OSADĘ - DO MIASTA
Akcja osadnicza na ziemiach północno-wschodniego Mazowsza, prowadzona w latach 1415-1422 przez najwybitniejszego z książąt mazowieckich - Janusza I Starszego, przyniosła ze sobą powstanie wsi Jedwabne. Znalazła się ona na terenie pierwszej nie stałej osady - Jedwabne siedliska, u źródeł rzeczki Wiźnica, w górę wiódł jeden ze szlaków osadniczych od Wizny do źródeł rzeki Kubra. Siedliskiem nazywano małe pojedyncze gospodarstwo z poletkiem (lub nawet ślad po nim), które powstało przy prowizorycznym pomieszczeniu mieszkalnym i gospodarczym bartników, rybaków, drwali, kosiarzy. W okresie tym w okolicach Jedwabnego osiedlają się pierwsi Karwowscy, herbu Cwalina, którzy zasiedlili kilka wsi. Powstały: Karwowo-Biczki, Karpisze, Kubrzanne, Pawełki, Polki, Stryjaki, Wszębory, Zabłocie.

Duża ilość nadań i przywilejów na łany miała miejsce za rządów księcia - Władysława; który w 1435 r. w Piątnicy sprzedał za 40 kóp groszy dwóm mężom z Mocarzewa 40 łanów chełmińskich w lasach nadbiebrzańskich, zwanych, Brzostowem. Powstały wsie: Mocarze - Stara Wieś - Bartki, Mocarze Zabłotne, Dziubiele, Budne. W 1435 r. powstały wsie Olszewo i Chyliny, w 1443 r. darował Władysław księdzu Maciejowi i dwóm jego braciom z Mianowa 20 łanów nad strumieniem Orlikowo, co dało początek wsi o tej nazwie. W wyniku darowizny z 1444 roku powstała wieś Szostaki nad Biebrzą.

Brak jest dokumentów źródłowych, dotyczących właścicieli Jedwabnego w okresie założenia wsi. Należy jednak przypuszczać, o czym świadczą późniejsze przekazy, że założycielem był podsędek wiski Jan By1ica herbu Trzywdar, ze Ślubowa w ziemi zakroczymskiej. S. Uruski pisze, że w XV i XVI wieku Bylicowie byli zamożną rodziną. Arnold Bylica wraz z synami - Michałem, Gniewkiem i Dobiesławem - cytowani, byli w 1432 roku w aktach powiatu wąsoskiego. Jan Bylica, sprawujący w latach 1468-1490 urząd podsędka wiskiego, podpisał w 1468 roku przywilej księcia Władysława. W 1470 roku tenże Jan pisał się: "Johannes Bylica de Jedwabne subiudex terrestis Visnensis", W 1473 roku Kazimierz biskup płocki, książę mazowiecki obdarował swojego dworzanina (curiensi nostri) Pawła Bylicę 12 łanami w ziemi wiskiej i potwierdził wcześniejszą donację Katarzyny z 1462 roku. W okresie tym Bylicowie wstępują jeszcze pod nazwiskiem rodowym, aczkolwiek wkrótce przybrali nazwisko Jedwabińscy.

W pierwszych latach istnienia wsi Jedwabne powstał tu w 1417 roku pierwszy drewniany kościół wzmiankowany w 1448 roku. Parafia pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Świętego Jakuba i Wszystkich Świętych erygowana została w 1466 roku staraniem Jana Bylicy. Fakt istnienia parafii i plebani w połowie XV wieku potwierdzają materiały źródłowe,

Z okresu tego pochodzi wadium (zakład) ustanowione 6.V.1455 r.

Strona: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Oceń relację