Strona główna » Polska » Cykl Gminy polskie - gmina Jaworze - ścieżka dydaktyczna II.

Przebieg ścieżki:PKS Centrum - Kościół Katolicki - ul. Pod Młyńską Kępą - Młyńska Kępa-Dolny Dwór - Amfiteatr - Sanatorium Dziecięce - ul. Wapienicka - Park - ul. Zdrojowa - PKS Centrum

Cykl Gminy polskie - gmina Jaworze - ścieżka dydaktyczna II.

GminaJaworze
2005-12-02 13:19:20

Wyświetlono razy (ostatnio: )

stawu okazałe dęby o wymiarach pomnikowych. Południową część alejki i dolinki zajmuje najcenniejszy drzewostan pomnikowy: park l0 dębów o obwodzie od 3 do ponad 5 metrów i wieku ok.400 lat. W tej części dolinki usytuowano amfiteatr. Obchodzone są tu tradycyjne święta jaworzańskie, m.in Dożynki, Jaworzański Wrzesień oraz festyny i zabawy ludowe.

*

PRZYSTANEK 5 "ZÓMCZYSKO” Enklawa parkowa „Sanatorium Dziecięce”

Na południowo - wschodnich krańcach zabytkowego Parku Zdrojowego leży Sanatorium Dziecięce Beskidzkiego Zespołu Leczniczo - Rehabilitacyjnego. Na terenie sanatorium w widłach prawobrzeżnego dopływu Wysokiego Potoku i prawobrzeżnego dopływu do tego dopływu, znajduje się owiane licznymi legendami wzgórze zwane "Zómczysko". Na stokach płn. i płd. kulminacji Zómczyska widoczne są słabo czytelne zygzakowate ścieżki wyprofilowane w zboczu. Są one najprawdopodobniej częścią założenia parkowego, którego relikty stanowi zespół czterech ok. 250 - letnich pomnikowych drzew /3 buki i modrzew/, porastających niższą partię szczytu Zómczyska. Dalsze drzewa pomnikowe buk i kasztan rosną po wschodniej stronie wzgórza. Na płn. od Zómczyska znajduje się zabytkowy budynek sanatoryjny z XIX w. o konstrukcji ściennej "pruski mur". Przeprowadzane wiosną i jesienią 1999 roku badania archeologiczne wykazały, że na szczycie wzgórza "Zómczysko" usytuowany był prawdopodobnie tzw. Gródek Stożkowaty z okresu późnego średniowiecza XIV-XV w. lub początek XVI w. a w północnej partii wzgórza odsłonięto fragment prehistorycznego obiektu półziemiankowego, wskazującego na istnienie w tym miejscu osiedla prehistorycznego z okresu wczesnej epoki żelaza /750-400 p.n.e/ lub z okresu lateńskiego /400-początki naszej ery/. Gródki stożkowate to typowa odmiana fortyfikacji średniowiecznej pospolitej na terenie Europy w tym również w Polsce o niewielkim znaczeniu militarnym. Były to przeważnie siedziby średniowiecznego rycerstwa, czasem stanowiły własność pomniejszych feudałów. Mogły skutecznie zabezpieczać mienie i życie mieszkańców przed skutkami napadów zbójeckich, sąsiedzkich waśni czy drobniejszych konfliktów pogranicznych i wewnątrzkrajowych. Nie stanowiły znaczącej przeszkody dla ingerencji władzy zwierzchniej, przyczyniały się skutecznie do utrzymywania ładu i bezpieczeństwa w kraju. Gródki Stożkowate budowano na sztucznym nasypie /stąd nazwa/ otoczonym fosą lub częściowo fosą i naturalnym ciekiem wodnym. Gródek Stożkowaty miał kształt wieży o wysokości 16 m, na planie prostokąta, koła lub kwadratu, od 4 m do 8,5 m jednoprzestrzenne i 10x10 do 22x14m dwuprzestrzenne. Materiałem budowlanym były drewno, kamień i cegła. W piwnicach znajdowały się zapasy żywności, parter wykorzystywano do celów gospodarczych lub na kuchnie. W piętrach mieściły się sypialnie, izby jadalne i gościnne.