Strona główna » Zimbabwe » Stare i nowe Zimbabwe

Moja wizyta w Zimbabwe zaczęła się zupełnie niespodziewanie. Podróżując wraz z grupą przyjaciół po RPA, pomyśleliśmy, że jesteśmy tak blisko Czarnej Afryki, że grzechem byłoby nie zobaczyć chociaż jej małego skrawka. Wynajęliśmy mały busik i ruszyliśmy w nieznane.

Stare i nowe Zimbabwe

Podrozniczkaaaa
2005-07-13 17:29:01

Wyświetlono razy (ostatnio: ) Rating 2/5

Ocena 2.00 z 5.00. 3 głosów oddanych

/>
Zręczni kamieniarze, którzy bez zaprawy murarskiej zbudowali dawną siedzibę królewską, wywodzili się z Szona, ludu, liczącego obecnie ponad 9 mln ludzi, zamieszkującego Zambię, Zimbabwe i Mozambik. Współczesne państwo Zimbabwe, utworzone po zniesieniu apartheidu w 1980 r. z części dawnej Rodezji, zawdzięcza swą nazwę kamiennym budowlom wznoszonym na tym terenie od XII do XVI w. Dla ludu Szona, który w dobie segregacji rasowej musiał żyć w rezerwatach, dawne pomniki kultury stały się symbolem skazanej na milczenie przeszłości. Nazwa Zimbabwe wywodzi się od zwrotu “dzimba dza mabwe”, co można przetłumaczyć jako “domy z kamienia”.

Tajemnicze miasto składa się z trzech kompleksów budynków. Jest to twierdza na wzgórzu, zwana także akropolem, następnie ogrodzenie w formie elipsy otoczone wielką, kamienną ścianą, nazywane popularnie świątynią, oraz ruiny położone między tymi dwoma obiektami.

Akropol, zbudowany prawdopodobnie w XII lub XIII w., otoczono w późniejszym czasie ogrodzeniem w formie elipsy, gdy wśród mieszkańców wzrosła potrzeba bezpieczeństwa. Wysoki poziom prac budowlanych wykazuje zwłaszcza północno – wschodnia część obiektu. Mur, którego wysokość wynosi niekiedy 10 m, długość 244 m, a szerokość u podstawy prawie 5 m, został w górnej partii ozdobiony pełnym zawijasów wzorem z ciosanych kamieni. Nie wiadomo, jaką funkcję pełniły lekko sklepione wewnętrzne mury, nigdy prawdopodobnie nie pokryte dachem. Podobnie niejasna jest rola stożkowatej wieży.

Przyczyny rozkwitu Zimbabwe, które w XV w. stało się ośrodkiem religijnym i centrum handlowym państwa Karanga, pozostają na razie w sferze przypuszczeń. Można się jednak domyślić, dlaczego usytuowano je właśnie w tym miejscu. Zimbabwe leży bowiem w regionie częstych opadów, pobliska sawanna obfituje w zwierzynę łowną, a na wyżynie nie występuje mucha tse-tse. Zagadkę rozkwitu miasta tłumaczy prawdopodobnie fakt, że miasto przejęło stopniowo kontrolę nad handlem miedzią, złotem i kością słoniową na obszarze Czarnej Afryki aż do Arabii.

Losy kraju były podobne do innych państw afrykańskich. Pod koniec XIX wieku władcy państwa Matabele przekazali prawa wydobycia licznych surowców (m.in. złota, rud niklu i chromu) brytyjskiej Kompanii Afryki Południowej, założonej przez finansistę Cecila Rhodesa. W ciągu następnych 7 lat Europejczycy przejęli wszystkie kopalnie, co wywołało sprzeciw tubylców. Powstania Matabelów zostały krwawo stłumione. W 1932 r. powstała brytyjska kolonia – Rodezja Południowa, rządzona przez białych osadników. W 1965 r. ogłoszono niepodległość Rodezji, w 15 lat później, niepodległą Republikę Zimbabwe, w której władzę przejęła większość murzyńska. Wielu białych wyemigrowało, a w 1990 r. rząd umożliwił Afrykańczykom odkupienie ziemi. Nadal jednak czarni mieszkańcy kraju uprawiają maleńkie poletka roślin żywieniowych, a biali są właścicielami wielkich plantacji kukurydzy, kawy czy herbaty.