KRYM (cz. VII) – Jałta - Błękitny Brzeg
barber Wyświetlono: 1530 razy 2007-01-26 15:42:43 |
|
 |
|
|
Ocena:2.07 (28 głosów) |
JAŁTA
Miasto nad brzegiem Morza Czarnego, położone 79 km od Symferopola. Półkolistą zatokę otacza łańcuch wzniesień:
- od północnego wschodu Nikitskaja Jałta, schodząca ku przylądkowi Martjan;
- od zachodu góra Mogabi, ciągnąca się rzędem skalistych wzgórz w kierunku cypla Aj-Todor, a pomiędzy nimi – Jałtańska Jajła.
Wznoszące się w mieście wzgórze Darsan i odnogi grzbietu Iograf dzielą teren na dwie doliny rzeczne: Uczan-Su (Wodospadowa) i Dereka (Bystra).
Nazwa miasta pochodzi z języka greckiego: „jałos”, tzn. brzeg.
Jałta liczy 100 tys. mieszkańców i jest administracyjnym centrum całego regionu uzdrowiskowego, noszącego nazwę Wielka Jałta. Ma on długość 72 km i w jego skład wchodzą:
- od zachodu Foros, Gołuboj Zaliw, Simeiz, Ałupka, Mischor, Koreiz, Gaspra, Oreanda, Liwadia, Jałta, Massandra, Nikita i Gurzuf, a także kilka mniejszych miejscowości. Mieści się tu 170 sanatoriów, w których leczy się ponad 470 tys. ludzi rocznie.
Corocznie Jałtę odwiedza blisko 2 mln turystów. Warto tu zajrzeć, mimo że z początkowo wielkie bloki i wysokie ceny nie robią dobrego wrażenia, a plaże są małe, bardzo zatłoczone i grubokamieniste.
HISTORIA MIASTA
Pierwszymi mieszkańcami tego terenu byli, według źródeł archeologicznych, Taurowie. Później, w ciągu wieków, osada kolejno była pod panowaniem Rzymian, Bizantyjczyków, Chazarów, Połowców i Tatarów.
Pierwsza wzmianka o Jałcie pochodzi z XII w. od arabskiego geografa Ibn-Idrisi, który pisze o osadzie Dżalita, będącej w rękach Połowców. W XIV i XV w. miasto wchodziło w skład despotatu Teodoro, następnie przeszło we władanie Genueńczyków. Na włoskich mapach z XIV w. nazywane jest Gealita lub Etalita.
W 1475 roku władzę w Jałcie, jak na całym południowym wybrzeżu, przejął sułtan turecki. Kilkadziesiąt lat ciągnęły się wojny rosyjsko-tureckie m.in. o ziemie Chanatu Krymskiego, zakończone zwycięstwem państwa carów. Jałta mimo swojej długoletniej historii była wówczas malutką wioską rybacką z trzynastoma domami.
W kwietniu 1838 r. rozporządzeniem senatu „Miasteczko Jałta” stało się miastem powiatowym nowopowstałego powiatu jałtańskiego. Jako kurort Jałta zaczęła funkcjonować po zakończeniu wojny domowej. Zaczęto wtedy budować sanatoria, domy wypoczynkowe, hotele, pałace i wille. Do wybuchu II wojny światowej w mieście i okolicy powstały 42 sanatoria.
LEGENDA NA TEMAT ZAŁOŻENIA JAŁTY
Według legendy, dawno temu po Morzu Czarnym, z Konstantynopola, płynęli Grecy w poszukiwaniu urodzajnych terenów na założenie nowej kolonii. Rejs trwał długo, a brzegów wciąż nie było widać. Morze Czarne, nazywane wówczas Pontos Aksisnos – Morze Niegościnne, i tym razem pokazało swoją siłę. Zerwał się silny sztorm, żeglarze stracili orientację i z wolna opadali z sił. Gdy w końcu burza ucichła, przez wiele dni unosiła się mgła. Wędrowcy powoli tracili nadzieję, że jeszcze kiedyś staną na brzegu. Pewnego dnia powiał jednak wiatr, rozwiał mgły, wyszło słońce i niedaleko od statku Grecy ujrzeli zielony brzeg i góry.
- Jałos! Jałos! (Brzeg! Brzeg!) – krzyknął jeden z żeglarzy. I wszyscy na statku z radością powitali ziemię.
To była Tauryda… Na brzegu Grecy wraz z miejscową ludnością wybudowali osadę i nazwali ją tak ważnym dla nich słowem: Jałos – brzeg.
[Źródło: „Krym – Półwysep rozmaitości”, Wyd. Bezdroża]
Jałta jest dobrym miejscem wypadowym do jednodniowych wycieczek.
Jeśli znajdziemy tani nocleg warto jest zatrzymać się tu na dłużej i dokładnie zwiedzić okolice Jałty.
Port znajduje się dość daleko od dworca autobusowego. Nad nabrzeżem góruje pomnik Lenina.
Warto jest przejść się portowym bulwarem podziwiając palmy, zwiedzając boczne, wąskie uliczki.
Zabytki miasta szczegółowo zostały opisane w przewodnikach.
POLECIĆ MOGĘ ZWIEDZENIE
Pierwszą kamienną budowlą Jałty jest cerkiew Św. Joanna Złotousta i dzwonnica św. Jana Chryzostoma. Cerkiew została zbudowana w latach 1832-1837 wg projektu odeskiego architekta Geologia Toriczeli. Dzwony cerkwi były ważnym punktem orientacyjnym, zaniesionym w locji Morza Czarnego. Podczas II wojny światowej cerkiew została zniszczona i do dni dzisiejszych zachowały się tylko dzwony na wzgórzu Polikurowskim (ul.Tołstoja 10).
Cerkiew ormiańska (ul. Zagorodnaja 3) została zbudowana w 1909-1917 przez jednego z najwybitniejszych architektów Kaukazu Gabrielem Ter-Mikelowym na podstawie szkiców ormiańskiego malarza Wardesa Surenjanca. Kształty cerkwi, zbudowanej w starodawnym stylu ormiańskim, przypominają cerkiew Św. Ripsme w Eczmiadzinie, która jest arcydziełem narodowej architektury Armenii. Niższe piętro zajmują groby, wyższe – cerkiew. Cerkiew jest przepięknie położona na wzgórzu, od strony południowej ku świątyni prowadzą wysokie schody.
Cerkiew św. Męczennika Teodora Tirona 1898 r. (ul. Szełomiejewska 7).
Cerkiew Św. Aleksandra Niewskiego (ul. Sadowaja 2) została zbudowana w 1892-1902 wg projektu krymskiego architekta Terebniowa pod kierownictwem wybitnego jałtańskiego architekta Mikołaja Krasnowa. Cerkiew zbudowano na cześć pamięci o tragicznej śmierci cara Aleksandra II w 1881 r. w trakcie zamachu terrorystycznego. Budowla w stylu staroruskim, wzniesiona dla uczczenia pamięci cara męczennika Aleksandra II, posiada dwa ołtarze: wyższy – św. Aleksandra Newskiego i niższy – św. Artmeija.
Kościół rzymsko-katolicki (ul. Puszkinskaja 25) został zbudowany w 1914 r. wg Projektu architektów Krasnowa i Komornickiego. Jest jednym kościołem z chórem i dzwonnicą na Krymie. W każdą sobotę i niedzielę w kościele o godz. 9:00 odbywa się Msza Święta w j. polskim.
Domek Czechowa (ul. Kirowa 112) i teatr im. Czechowa.
Muzeum Czechowa mieści się w dwupiętrowym domu, zwanym „Białym Domkiem”, który zbudował Czechow w 1899 r. Pisarz przyjechał do Jałty, aby osiąść w niej na stałe i korzystając z leczniczego klimatu podreperować swoje zdrowie. Mieszkał tu wraz z matką i siostrą do roku 1904. Podczas pobytu Czechowa w Jałcie powstały między innymi sztuki „Wiśniowy sad” i „Trzy siostry”. Po śmierci pisarza jego siostra Maria Pawłowna rozpoczęła starania o stworzenie w tym miejscu muzeum. Powstało ono w roku 1921, a w latach 60 powiększono je o wzniesiony nieopodal budynek, który pomieścił ekspozycję utworów Czechowa, dary i bibliotekę. W domu udostępniono do zwiedzania pięć pokoi na I i II piętrze. Pokój jadalny oraz sypialnia pisarza, pełniąca jednocześnie rolę gabinetu, zachowały się w niezmienionym stanie. W jednym z pokoi prezentowane są materiały z życia i pracy Czechowa.
Polana Bajek – Muzeum Narodowej Sztuki Dekoracyjnej oraz minizoo.
Położone 2 km od muzeum Czechowa. Dojście ulicą Kirowa do lasku po drugiej stronie otaczającej miasto szosy, wzdłuż rzeczki Wodopadnaja do podnóża góry Stawri-Kaja (Góra Krzyżowa). Na Polanie Bajek pod gołym niebem znajduje się ponad 200 rzeźb z drewna, dekoracyjnego kamienia, miedzi, aluminium, szkła, a nawet mchu. Przedstawiają one bohaterów bajek i legend, zarówno rosyjskich, ukraińskich, armeńskich czy gruzińskich, jak również postaci z bajek braci Grimm, Charlesa Perrault, z filmów Disney’a (np. Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków) czy Księgi Dżungli – Rudyarda Kiplinga. Dzieci straszy żywa Baba Jaga w domku na kurzej nóżce. Można też odwiedzić sale krzywych luster i sąsiadujące z Polaną minizoo. Kilkadziesiąt klatek ze zwierzętami, oczka wodne z łabędziami i kamienne dinozaury zachwycają przede wszystkim dzieci. Na pamiątkę można sobie zrobić zdjęcie na jednym z osiołków (5 UAH). Zwierzęta do ZOO właściciel przeważnie kupował jako chore, po czym leczył je u siebie w ogrodzie.
Memoriał Sławy z wiecznym ogniem położony na wzgórzu Darsan. Memoriał bohaterom, którzy zginęli podczas wojny cywilnej 1918-1920 i II wojny światowej, został otwarty w 1967. Wieczny ogień zapalono 6 listopada 1967 od wiecznego ognia na kurhanie Małachowa w Sewastopolu.
Wycieczkę na wzgórze Darsan i Memoriał Sławy najlepiej rozpocząć z bulwaru, skąd kursuje kolejka liniowa (około hotelu "Tauryda"). Podróż w wagonikach 2 osobowych potrwa ok. 12 min (~600 m) i będzie kosztowała tylko 4 hr. Cmentarz memorialny, były Złotoustowski, pochodzi z początku XX w. Na cmentarzu pochowane są wybitni naukowcy i działacze kultury, czyje życie było ściśle związano z Jałtą: lekarz Rudański, malarz Wasiliew, lekarz-klimatolog Dmitrijew, architekt Eszliman.
Wodospad Uczan-Su - najwyższy wodospad Krymu (98.5 m) znajduje się 5 km na zachód od Jałty obok trasy Jałta-Bakczysaraj (wstęp 3 hr).
Aj-Petri (z grec. "święty Piotr") najwyższy szczyt okolicznych gór (1234 m n.p.m.), gdzie z osiedla Mischor prowadzi kolejka liniowa (20 min. w jedna stronę, 10 hr). Można też dojechać (22 km) trasą Jałta-Bakczysaraj, podziwiając śliczne widoki z licznych placów widokowych i pokonując zakręty w 360 stopni (znane jako "języki teściowej"). Na Aj-Petri znajdują się liczne restauracje i tawerny, gdzie gościnny naród Tatarski zachęca skosztować dania kuchni narodowej ("szaszłyki", "czeburieki") i napić się domowego krymskiego wina. Można również wejść na sam szczyt (5 hr) i podziwiać urok Jałty i jej okolic z wysokości 1234 m. Specjalnie dla turystów został też zbudowany plac widokowy na g. Szyszko. A niedaleko górnej stacji kolejki liniowej znajduje się pieczara Sinieglazka, gdzie nawet latem temperatura powietrza nie przewyższa +12C i do końca maja leży śnieg.
Jaskółcze Gniazdo - piękny pałacyk, wizytówka Krymu, powielany na niezliczonej liczbie pocztówek i kalendarzy. Znajduje się w miejscowości Gaspra - dojazd marszrutką z Jałty lub wycieczka łódką z portu w Jałcie.
Najpierw znajdowała się tu willa zbudowana na życzenie moskiewskiej milionerki Rachmanowej. W 1911 r. teren odkupił baron Steingel, niemiecki przemysłowiec naftowy, po czym na miejscu zburzonej willi rozkazał zbudować w 1912 r. budowlę przypominającą średniowieczny minizamek rycerski. Autorem projektu był architekt A. W. Szerwud, syn znanego architekta W. O. Szerwuda, autora gmachu Muzeum Historycznego na Placu Czerwonym w Moskwie. Po dwóch latach od postawienia pałacyku jego właścicielem został moskiewski kupiec, który otworzył tu restaurację. Po rewolucji mieściło się w pałacu schronisko turystyczne, a następnie biblioteka. Miniaturowy zamek przetrzymał silne, ponad 6-stopniowe trzęsienie ziemi w 1927 r. – stracił jedynie spiczaste zakończenia wieżyczek. Oberwała się natomiast część skały znajdująca się pod dolnym tarasem i przez wiele lat miejsce to tyło z tego powodu niedostępne dla zwiedzających. Kilka lat temu, dzięki postępowi w nauce dokonano umocnienia naruszonej skały i dziś dostęp do pałacyku jest otwarty dla turystów, niemniej jednak w środku ponownie znajduje się restauracja, która nie dość, że jest droga, to ciągle do niej zaglądają przez okna turyści, którzy obchodzą na tarasie widokowym zameczek dookoła.
| Oceń relację |  |
Komentarze
UkrainaWybierz obszar który Cię interesuje
Wybierz obszar który Cię interesujeZobacz, kto był w tym kraju
To zdjęcie Rejs do jaskółczego gniazda jest niesamowite!
git! zaczytałem się ;) i lece dalej do kolejnego albumu.