Strona główna » Odyssei Pogoda » Tęcza

Tęcza

Tęcza to łuk świecący barwami widma o promieniu wynoszącym około 42 stopni, powstający, gdy stojące za obserwatorem Słońce oświetla chmurę deszczową. Wewnątrz łuku znajduje się barwa fioletowa a na zewnątrz czerwona. Niekiedy można zaobserwować drugą tęczę, tak zwana wtórną, o mniejszej jasności i promieniu zewnętrznym 51 stopni. W przypadku tęczy wtórnej, barwa fioletowa znajduje się na zewnątrz, zaś czerwona wewnątrz. Tęcza oglądana z dużej wysokości np. z samolotu, może stanowić pełne koło.

Fot. Waldemar Czado

Tęcza to zjawisko optyczne występujące w atmosferze ziemskiej. Zjawisko tęczy nie jest możliwe przy bezchmurnym, jak i przy całkowicie zachmurzonym niebie. Warunkiem powstania tęczy jest lokalny deszcz, oświetlony przez promienie słoneczne. Tęczę może wywołać zamiast deszczu oświetlona przez Słońce fontanna lub wodospad. Zjawisko tęczy powstaje w wyniku załamania się i odbicia promieni słonecznych w pojedynczych kroplach wody. Załamanie promieni następuje podczas wchodzeniu i wychodzeniu promieni z kropli, w wyniku czego białe światło słoneczne ulega rozłożeniu na barwy widma. Odbite promienie dochodzą do do oczu obserwatora. Ponieważ poszczególne krople są niemożliwe do odróżnienia, tęcza przybiera postać jednolitej wstęgi. Pojedyncze odbicie wytwarza tęczę główną, odbicie dwukrotne powoduje powstawanie tęczy wtórnej. Nasilenie barw tęczy zależy od wielkości kropel wody. Im większe krople wody, tym nasilenie barwa większe.

Fot. Waldemar Czado

Najefektowniejsze tęcze powstają przy silnych i krótkotrwałych opadach deszczu. Przy krótkotrwałych rozpogodzeniach światło słoneczne pada na chmury przynoszące silne deszcze. Bardzo często dochodzi do powstawania tylko fragmentów tęczy. Przyczyną takiego stanu rzeczy, jest fakt iż, zachmurzenie nie jest całkowite i deszcz nie pada wszędzie w jednakowym stopniu. Najbardziej sprzyjające warunki do powstawania tęczy występują jesienią i wiosną. Ma to związek z położeniem Słońca. Im wyżej znajduje się Słońce na niebie, ty częściej powstawanie tęczy ogranicza się do wczesnych godziny przedpołudniowych i późnych godzin popołudniowych.

Przed południem tęcza pojawia się na zachodzie, natomiast po południu na wschodzie. Pojawienie się tęczy przed południem wskazuje na nadchodzący przelotny deszcz z zachodu, w takim przypadku nie możemy liczyć na rozpogodzenie w najbliższym czasie. Tęcza obserwowana po południu wskazuje na chmury deszczowe na wschodzie.

Wykorzystane źródła: Roth G.D. 2000 - Pogoda i klimat. Wyd.Bertelsmann Media. Warszawa.