Strona główna » Odyssei Zdrowie » Hipotermia

Hipotermia

Hipotermią, nazywa się stan, w którym temperatura ciała spada poniżej 35
stopni C. Wiedza na temat hipotermii pochodzi z badań doświadczalnych na
zwierzętach i obserwacjach klinicznych. Hipotermia może powstać przy
całkowicie sprawnych mechanizmach termoregulacji, gdy ustrój narażony jest
na działanie zimna w sposób uniemożliwiający świadomą obronę. Obniżenie
temperatury ciała może wynikać również z przyczyn wewnątrzustrojowych, jako
skutek niewydolności narządów, które również biorą udział w termoregulacji.

Hipotermia hamuje czynność poszczególnych tkanek I narządów. Towarzyszą
temu zmiany adapatycjne wielu procesów ustrojowych w celu zatrzymania
stałości nowego środowiska wewnętrznego.
U osobników biologicznie sprawnych hipotermię poprzedzają intensywne
reakcje obronne. Objawy kliniczne okresu obniżania temperatury ciała zależą
od warunków ochładzania, a w badaniach doświadczalnych na zwierzętach od
sposobu obniżania temperatury ciała. Szybkie obniżanie temperatury ciała
następuje podczas przebywania w zimnej wodzie (0 – 15 stopni C), w czasie
zamieci śnieżnych, gdy człowiek pozbawiony jest ciepłego, a zwłaszcza
wodoszczelnego ubrania, oraz u ludzi, którzy zasnęli w śniegu.
Przewlekłe obniżanie temperatury ciała odbywa się wolno I nie przekracza 5
– 8 stopni C. Jeśli nastąpi taki spadek temperatury ciała w okresie 8 – 10
godzi, wtedy dochodzi do śmierci z powodu wyczerpania sił obronnych ustroju
i niewydolności mięśnia sercowego. Wolno postępujące obniżanie się
temperatury ciepłoty ciała, nawet w temperaturze pokojowej, obserwuje się u
ludzi z niewydolnością mechanizmów termoregulacji. Szczególnie łatwo
ochłodzeniu ulegają:
- starcy,
- ludzie niedożywieni i wyniszczeniu z powodu przewlekłych chorób,
- ludzie po znacznych utratach krwi,
- po ciężkich oparzeniach,
- osoby z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego przez uraz mechaniczny,
krwotok lub zator tętnicy mózgowej.
Hipotermia w przebiegu niektórych chorób zakaźnych (błonica, cholera, ospa)
jest skutkiem toksycznego uszkodzenia narządów biorących udział w
termoregulacji. Objawy przewlekłego ochładzania są podobne do objawów
szybko postępującego obniżania się temperatury ciała, trwają jednak dłużej
i powodują wyczerpanie rezerw odpornościowych ustroju.
Umiarkowana hipotermia nie uszkadza struktury tkanek. W temperaturze ciała
25 stopni C, trwającej 24 godziny, oraz w temperaturze 30 - 38 stopni,
trwającej 3 dni, nie wykazano żadnych nieodwracalnych zmian morfologicznych
w narządach, a opisywane czasem ogniska martwicy w sercu lub innych
narządach wewnętrznych są następstwem hipoksji.
Z obserwacji klinicznych wynika, że człowiek może przeżyć obniżenie
temperatury ciała od 30 do 18 stopni C, a zależy to od jego stanu ogólnego,
sposobu i stopnia oziębiania, jak również od wielu czynników swoistych i
nieswoistych. Bezpośrednią przyczyną śmierci z zimna może być hipoksja z
powodu zmniejszonej dysocjacji oksyhemoglobiny. Śmierć z powodu migotania
komór serca w hipotermii następuje u dorosłych w temperaturze ok. 28 stopni
C, a u dzieci w temperaturze 25 stopni C. Niekiedy nawet w temperaturze 35
stopni C może dojść do niewydolności wielu układów, której towarzyszy
hipoksja i kwasica.

Hipotermia, ze względu na przedłużenie czasu przeżycia po wyłączeniu
krążenia krwi, znalazła zastosowanie w neurochirurgii i kardiochirurgiim a
w związku z oszczędzaniem zasobów energetycznych ustroju, zmniejszaniem
toksyczności jadów i trucizn oraz hamowaniem wirulencji drobnoustrojów 0 w
leczeniu ciężkich postaci wstrząsów, infekcji i zatruć. Hipotermia nie jest
jednak metodą stosowaną na szerszą skalę, ponieważ wiele towarzyszących jej
zjawisk wymaga wyja