Strona główna » Kocham Góry » Karpaty

Karpaty

Podstawowe informacje

Karpaty to łańcuch górski w środkowej Europie. Swoim zasięgiem obejmuje następujące kraje:
- Rumunię - 55% powierzchni Karpat
- Słowację - 14,3%
- Ukrainę - 10,3%
- Polskę - 9,3%
- Czechy - 6%
- Węgry - 4,3%
- Austrię - 0,2%

Najwyższym szczytem Karpat jest położony w słowackich Tatrach Gerlach - 2655 m n.p.m.

Karpaty zajmuję powierzchnię około 200 000 km2. Powierzchniowo jest to drugi masyw w Europie - po Alpach. Rozciągają się na długości 1500 km, a ich szerokość waha się od 100-500 km.

Karpaty oddzielone są od Alp doliną Dunaju w okolicach Bratysławy, a od Sudetów Bramą Morawską. Ciągną się aż po Bałkany, od których oddziela ich także Dunaj w miejscu zwanym Żelazną Bramą, na granicy rumuńsko - bułgarskiej.

Podział Karpat:
1. Karpaty Zachodnie
2. Karpaty Wschodnie
3. Karpaty Południowe
4. Góry Zachodniorumuńskie
5. Wyżyna Transylwańska

Geologia:
Karpaty, podobnie jak Alpy, są górami które powstały ze sfałdowania osadów morskich. Geosynklina karpacka (zagłębienie w skorupie ziemskiej, w której gromadziły się osady), powstała na początku ery mezozoicznej, około 200 mln lat temu. Ruchy górotwórcze zaczęły się w okresie kredowym przed około 100mln lat. Na przełomie paleogenu i neogenu (25 mln lat temu), miała miejsce następna faza górotwórcza, w czasie której ruchom fałdowym poddane zostały serie fliszowe, zaś w obrębie zrównanych już i częściowo przykrytych fliszem struktur wcześniejszych powstały spękania, wydźwignięcie pewnych bloków, zapadnięcie innych, z czym wiązały się także procesy wulkaniczne po wewnętrznej stronie łuku górskiego. Pod koniec neogenu klimat zaczął się oziębiać i jednocześnie ożywiły się ruchy wypiętrzające, które na brzegu Karpat Wschodnich przybrały charakter ruchów fałdowych. Obydwa te czynniki doprowadziły w plejstocenie do pojawienia się w najwyższych partiach gór lodowców.

Hydrografia:
Wody karpackie spływają przeważnie do Morza Czarnego. Łuk gór wspiera się niejako od południa o Dunaj, od wschodu zaś otaczają go dopływy Dunaju: Prut, Seret i Dniestr. Tylko północny skłon Karpat należy do zlewiska Morza Bałtyckiego. W sumie do zlewiska Morza Bałtyckiego należy tylko 10% powierzchni Karpat, zaś 90% oddaje wody do Morza Czarnego. Bałtycko – czarnomorski dział wodny z Bramy Morawskiej wkracza w Beskidy Zachodnie dochodząc do Babiej Góry. Stąd tzw. dział wodny skręca na południe w poprzek Obniżenia Orawsko – Podhalańskiego na grzbiet Tatr, a następnie na dno Kotliny Liptowsko – Spiskiej, nie osiąga jednak głównego grzbietu Niżnych Tatr, lecz łukiem przez Góry Lewockie wraca w Beskidy, dochodząc do Przełęczy Użockiej w Bieszczadach, po czym skręca na północny – wschód i porzucając Karpaty tworzy w Bramie Przemyskiej granicę pomiędzy Północnym a Wschodnim Podkarpaciem.

Klimat:
Położenie Karpat na pograniczu Europy Zachodniej i Wschodniej znajduje swoje odbicie w cechach ich klimatu, który w zimie stoi przeważnie pod wpływem polarno – kontynentalnych mas powietrza, zaś w pozostałych porach roku przeważnie pod wpływem powietrza oceanicznego.
Roczna suma opadów atmosferycznych waha się od 600 mm w kotlinach Wyżyny Transylwańskiej, 800-1200 mm w górach średniej wysokości, do 1800 mm w Tatrach. Spora część opadów (30-85%) spada w postaci śniegu. Pokrywa snieżna utrzymuje się od 5 do 7 miesięcy.
Zależnie od wzniesienia nad poziom morza kształtują się średnie temperatury powietrza. W obserwatorium na Kasprowym Wierchu (1987 m n.p.m.) średnie temperatury wynoszą:
- rok -8°
- styczeń -9°
- lipiec 7,5°
Natomiast w Zakopanem (844 m n.p.m.) temperatury kształtują się odpowiednio 4,9° , -5,2° i 14,7°

Roślinność:
W składzie flory karpackiej występuje około 500 gatunków górskich. Karpaty wykazują duże pokrewieństwo geobotaniczne z Alpami oraz z górami Półwyspu Bałkańskiego. Jak w każdych w górach wyróżnić można piętra roślinne.
Piętro pogórza z lasami dębowo – grabowymi z udziałem lipy i innych drzew liściastych.
Regiel dolny z lasami bukowo – jodłowymi.
Regiel górny z dominacją świerka.
Piętro subalpejskie z kosodrzewiną i w niektórych grupach górskich limbą.
Piętro alpejskie z murawami wysokogórskimi.

[do góry]

Noclegi

[do góry]

Szczyty:

» Kińczyk Bukowski
» Wielka Rawka
» Mała Rawka
» Kremenaros
» Jasło
» Ostra
» Semakowski Wierch
» Czergów
» Magelin grun
» Koszarka

[pokaż pełną listę]

Masywy podrzedne:

» Karpaty Wschodnie
   » Bieszczady Zachodnie
      » Pasmo Graniczne Bieszczadów
      » Wysoki Dział
      » Pasmo Łopiennika i Durnej
      » Pasmo Połonin
      » Otryt
   » Munţii Gutâi
   » Munţii Ţibleş
   » Góry Marmaroskie
   » Góry Rodniańskie
   » Góry Suhard
   » Muntii Bârgău
   » Obczyny Bukowińskie
   » Góry Kelimeńskie
   » Muntii Gurghiu
   » Munţii Harghita
   » Munţii Baraolt
   » Góry Rarau - Giumalau
   » Góry Bystrzyckie
   » Munţii Stânişoarei
   » Munţii Ceahlău
   » Hasmasz
   » Góry Giurgeu
   » Munţii Tarcău
   » Munţii Ciuc
   » Munţii Nemira
   » Munţii Bodoc
   » Góry Vrancei
   » Munţii Intorsurii
   » Munţii Gârbowa
   » Munţii Perşani
   » Subkarpaty Wschodnie
      » Subkarpaty Mołdawskie
      » Subkarpaty Munteńskie
   » Góry Sanocko - Turczańskie
      » Pasmo Ostrego
      »