Gmina Żary
Wyświetlono ... razy.
Żary - zamek rycerski
Ocena 3.0000 z 5.00. 2 głosów oddanych
JacekBednarek, 2006-06-07 13:41:38
Źródło informacji: Zamki polskie
Opracowane przez Jacka Bednarka.
W pierwszej fazie istnienia, zbudowany w niższych partiach z kamienia, a w wyższych z cegły, zamek składał się z czworoboku murów, wzniesionych na planie prostokąta o bokach około 31x34 metry, oraz trójkondygnacyjnego domu mieszkalnego (11x34 metry), usytuowanego wzdłuż kurtyny północnej. Podczas pierwszej przebudowy von Bibersteinów w połowie XIV wieku powstało skrzydło zachodnie, a także ulokowana w południowej części obwodu ceglana wieża czworoboczna. W drugiej tercji XV stulecia gmach otrzymał wystrój późnogotycki - na ten okres datuje się bogatą ornamentykę wnętrz, szczególnie sklepionej gwieździście trójprzęsłowej Sali Wielkiej, gdzie pierwotnie znajdowało się około 90 herbów szlachty śląskiej: Martitzów, von Tschirnhaus, von Lessel i inne. Późniejsze przekształcenia rodowej siedziby von Promnitzów polegały przede wszystkim na zmianie wystroju izb oraz wprowadzeniu arkad, dobudowanych w XVI wieku do domów południowego i wschodniego, dzięki czemu wystrój dziedzińca wewnętrznego uzyskał charakter renesansowy.
Do czasów współczesnych zamek zachował się w dobrym stanie, choć blisko 50-letni okres bez gospodarza odcisnął swoje piętno na jego kondycji - wnętrza są częściowo zdewastowane, otoczenie zapuszczone, a całość systematycznie przeistacza się w ruinę. Z dawnej świetności przetrwał oryginalny, arkadowy dziedziniec, gotyckie oraz renesansowe polichromie, a także resztki zdobień sgraffitowych. Stojący obok zamku pałac Promnitzów wygląda znacznie gorzej. Pożar doszczętnie zniszczył całe jego wnętrze, brakuje tutaj okien, stropów, pozostały właściwie tylko surowe mury i dach. Pomimo potwornego zaniedbania ogromny i piękny kompleks wciąż robi wrażenie. Gdyby znalazł się inwestor z prawdziwego zdarzenia i siłą swoich pieniędzy doprowadził obydwie budowle do stanu sprzed wojny, z pewnością stałyby się one architektoniczną wizytówką nie tylko Żar, ale całej polskiej części Łużyc. Tymczasem ani zameczku, ani pałacu zwiedzać nie wolno. Brama zamknięta jest na kłódkę, a w miejscu, gdzie przejście byłoby możliwe, wybudowano brzydki mur z pustaków, zwieńczony szklanym wianuszkiem, który kaleczy rączki. Obecnie wejść można jedynie na teren międzymurza (nie zachowanego) i mocno już zarośniętej fosy, skąd przez pozbawione szyb, zakratowane okna da się dojrzeć pozostałości dekoracji zdobiących sale na parterze. Teoretycznie dostępne są piwnice, nieosłonięte, ale głębokie. Należy jednak uważać, bo dla niektórych mogą one stać się pułapką bez wyjścia.
Zespół zamkowo-pałacowy stoi przy ul. Warszawskiej 4, kilkaset metrów na północ od Rynku. Po wyjściu z dworca PKP należy skręcić w prawo w ul. Długosza, potem pierwsza ulica w lewo (1 maja) do ul. Ratuszowej (3. po prawej) i dalej prosto do Rynku. Z Rynku na północ ul. Książęcą na Plac Zamkowy. Dworzec PKS znajduje się obok PKP, więc droga podobna. Na Placu Zamkowym darmowy parking dla samochodów. (2005)
» Cykl Gminy polskie - gmina Żary - historia.
» Cykl Gminy polskie - gmina Żary - zabytki.
Lista wszystkich gmin
