Gmina Legnickie Pole

Łukasz W
Historia Legnickiego Pola jest ściśle powiązana z pobytem i działalnością na tym terenie zakonników sprowadzonych na Śląsk z Opatowic. Pierwsze wzmianki w dokumentach źródłowych potwierdzające ich pobyt w Legnickim Polu pochodzą z 1418 roku. Zakonnicy działali tu do 1535 roku, kiedy to w czasach reformacji utracili prepozyturę. Do Legnickiego Pola wrócili dopiero w 1703 roku, po odkupieniu dawnych dóbr zakonnych za niebagatelną kwotę 23 tysięcy talarów.
Kościół św. Jadwigi, którego budowę zapoczątkował opat Othmar Zinke, jest jednym z najważniejszych zabytków architektury i sztuki sakralnej na Dolnym Śląsku. Swoją świetność zawdzięcza architektowi Kilianowi Ignacemu Dientzenhoferowi, który wykonał projekt i nadzorował prace budowlane. Kamienne elementy rzeźbiarskie to dzieło Jana Krystiana Bobersache i Karola Józefa Hiernle. Sklepienie kościoła ozdobił jeden z największych ówczesnych malarzy europejskich - Kosma Damian Asam. Świątynie i klasztor poświęcono 10 sierpnia 1738 roku. Po podboju śląska przez Prusy w 1741 roku, Legnickie Pole straciło znaczenie jako duży ośrodek życia duchowego. Kres działalności zakonników w Legnickim Polu przyniósł edykt sekularyzacyjny.
W 1810 roku po sekularyzacji dóbr zakonu, klasztor przeszedł w ręce prywatne. W 1836 roku zakupił go berliński Instytut Kadetów Królewskich. Po remoncie, 28 kwietnia 1838 roku w Legnickim Polu naukę rozpoczęło pierwszych czterdziestu kadetów, potomków szlacheckich rodów śląskich i wielkopolskich. Dom Kadetów istniał do 1920 roku, po czym został zlikwidowany na mocy traktatów wersalskich.
W czasie 80 lat przez Dom Kadetów przewinęło się ponad 5 tysięcy wychowanków. Po rozwiązaniu Domu Kadetów zabudowania poklasztorne zastały przejęte przez władze oświatowe, które 1 maja 1920 roku otworzyły w nim Zakład Szkolno - Naukowy dla młodzieży katolickiej za Śląska. Istniał on do 1945 roku. Zakład był jedną z najważniejszych placówek oświatowych na Śląsku, kształcących młodzież o zainteresowaniach humanistycznych i artystycznych.
W czasach II wojny światowej w części zabytkowych obiektów poklasztornych utworzono obóz jeniecki dla oficerów - Oflag VIII. Więziono w nim głównie jeńców francuskich. Po wojnie gospodarze obiektów zmieniali się wielokrotnie, aż w 1961 roku zabudowania przejęło Ministerstwo Zdrowia, przeznaczając je na potrzeby Domu Pomocy Społecznej dla kobiet.
Fasada kościoła pod wezwaniem świętej Jadwigi jest bujna i malownicza. Jej wysokie wieże i umieszczony między nimi strojny naczółek tworzą główny akcent pionowy i centralną dominantę szeroko rozpościerającego się z dwóch stron założenia. Trudno ją jednak oglądać od frontu, gdyż nie dostrzega się w tedy wielu istotnych elementów. Elewacje barokowe często były przeznaczone do oglądania z boku, widz który się porusza mógł odkrywać wciąż nowe perspektywy i zmienne w swym nieokreślonym kształcie ruchliwe formy. Efekt ten z całą pewnością był zamierzony i zrealizowany. Bogactwo dekoracji rzeźbiarskiej i architektonicznej wyróżnia dodatkowo fasadę kościoła od skromnych i prostych elewacji murów klasztoru sąsiadującego tuż obok. Mimo subtelnego wdzięku, jaki linia falista nadaje fasadzie kościoła w Legnickim Polu, nie jest ona przy tym pozbawiona monumentalnego, a nawet wręcz dramatycznego wyrazu.
W ten podniosły ton uderza szczególnie wysunięta miękką linia do przodu część środkowa. Już rzeźbiony portal główny - jedna z najokazalszych ozdób kościół - przez postacie odzianych we wschodnie, bo tureckie i kozackie stroje atlantów dźwigających naczółek, poprzez umieszczony nad nimi bogaty zbiór orientalnej broni, którą bawią się siedzące po bokach putta, naprowadza myśl na tragiczne koleje rozegranej tu niegdyś bitwy.