Zaloguj się
Przyłącz się do społeczności miłośników podróży
Twój profil
Wyloguj
Gmina Jawor
Wyświetlono ... razy.
Jawor - zamek książąt świdniscko - jaworskich
Ocena 1.0000 z 5.00. 1 głosów oddanych
JacekBednarek, 2006-06-05 14:43:16
Źródło informacji: Zamki polskie
Opracowane przez Jacka Bednarka.
Ulokowany w pn-zach. części miasta i sprzężony z jego fortyfikacjami zamek stanowił rozległe założenie o powierzchni 3000 metrów2, na planie nieregularnego trójkąta z przełamanym bokiem wschodnim. Najstarszy jego element stanowiła prostokątna wieża (ok. 6,3x7,6 metra) jeszcze w XIII stuleciu zastąpiona przez inną, większą budowlę o wymiarach 10x11 metrów. Gmach ten początkowo chroniony był jedynie przez wał i fosę - w murowany obwód warowny z rozległym majdanem ujęty został dopiero na przełomie XIII i XIV wieku, przypuszczalnie za panowania księcia Henryka I Jaworskiego. Podstawowymi elementami zespołu, rozbudowanego w połowie XIV wieku przez Bolka II i na początku wieku XV przez króla czeskiego Wacława II, były dwa obiekty: stojący od zachodu główny dom mieszkalny (ok. 10x25 metrów), niepodpiwniczony, o dwóch izbach na każdej kondygnacji, oraz drugi dom, od strony południowej, podzielony w przyziemiu na sześć wąskich komór. Pozostałe zabudowania były wykonane z drewna. W 1510 roku na przedłużeniu zachodniego skrzydła postawiono wydłużoną basteję w formie baszty na planie podkowy z otworami strzelniczymi na każdej z dwóch kondygnacji, stanowiącą aktywny element obrony artyleryjskiej całego kompleksu zamkowo-miejskiego. Kolejne prace budowlane z około roku 1568 przekształciły gotycką warownię w modną renesansową rezydencję: wzniesiono smukłą wieżę, w skrzydle zachodnim nadbudowano kolejne piętro, powiększono również skrzydło wschodnie, które uzyskało nową dekorację wewnętrzną. W drugiej połowie XVII stulecia z inicjatywy Ottona von Nostitz powstała trójskrzydłowa zabudowa wokół wielobocznego dziedzińca, skrzydło południowe otrzymało manierystyczny portal, zaś zamkowa wieża - dzwon, który zachował się do czasów współczesnych. Późniejsze zmiany funkcji i przekształcenia ujednoliciły bryły budynków i zatarły cechy stylowe, m.in. około 1750 dla celów więziennictwa nadbudowano o jedną kondygnację skrzydło zachodnie, natomiast w połowie wieku XIX przebudowano w całości skrzydło południowe.
Dzisiaj zamek w Jaworze przywołuje nieodparcie wspomnienia najsmutniejszych lat swego istnienia. Odrapany, cuchnący moczem dziedziniec z tragicznym pomnikiem ofiar - więźniarek francuskich oraz złowrogą atmosferą powięziennej scenografii nie nastraja optymistycznie. Wszechobecny brud, dziesiątki butelek po wódce, wychudzone, wałęsające się psy, to niestety tutejsza rzeczywistość, taka Polska, jaką telewizyjna propaganda sukcesu nie dostrzega, lub nie chce zobaczyć. Gmach tętni jednak życiem: w części jego pomieszczeń znajdują się prywatne mieszkania, obok nich funkcjonuje komis RTV AGD, jakieś magazyny, jest siedziba Związku Sybiraków i lokal Ligi Ochrony Przyrody, działa też Społeczne Ognisko Muzyczne oraz klub undergroundowy (squad, kino?). Swoją siedzibę w zamku ma również - co uwzględniając te wszystkie porozrzucane wokół butelki zakrawa na ironię losu - miejski klub abstynenta AZYL. Jak widać, jest tutaj wielu gospodarzy, ale albo nikomu się nie chce, albo nie potrafią się ze sobą dogadać i jak nic się nie zmieni, cały budynek wkrótce utonie w śmieciach. Razem z nimi.
Zamek znajduje się w północno-zachodniej części miasta, tuż przy szosie prowadzącej z Legnicy do Jeleniej Góry, ok. 5 minut drogi od Starego Rynku. Obok jest obszerny, darmowy parking dla samochodów. Pod zamkiem przystanek lokalnych linii autobusowych (Lubin, Kondratów, Targoszyn), dojechać tutaj można również autobusem podmiejskiej linii 14 wprost spod dworca PKP w Legnicy. (mapka) (2005)
Lista wszystkich gmin
