Strona główna » Odyssei Kultura » Haiti - Kultura, obyczaje, zabytki

Haiti - Kultura, obyczaje, zabytki

[Obyczaje i tradycje] Najważniejsi pisarze

* René Depestre
* Frankétienne
* Dany Laferrière

[Obyczaje i tradycje] Problemy społeczne

Haiti jest najbiedniejszym krajem na półkuli zachodniej. Bardzo mała część populacji zarabia więcej niż 60% dochodu narodowego. Bezrobocie sięga 70%. Wieśniacy polegają na rozległych więzach rodzinnych i kooperacji, by przeżyć. Rodziny żyjące w miejskich slumsach nie mają nawet takiej pomocy.

[Obyczaje i tradycje] Strój

Najpowszechniejszym strojem na Haiti są wygodne, lekkie ubrania w stylu zachodnim z bawełny i płótna. Kobiety mogą nosić spodnie, ale większość z nich (zwłaszcza na terenach wiejskich) woli ubierać stale spódnice lub sukienki.

Tradycyjnym haitańskim strojem jest haftowana na rękawach koszula dla mężczyzn i również haftowana bluzka dla kobiet, połączona z kolorową spódnicą.

[Obyczaje i tradycje] Rodzina w kulturze Haiti

Na terenach wiejskich zgodnie z tradycją podstawową jednostką społeczną była rozbudowana, wielopokoleniowa rodzina. Odkąd wieśniacy przybyli do miast w poszukiwaniu pracy, rodzina zmniejszyła się. Mężczyźni i kobiety zazwyczaj dzielą wspólny dom i odpowiedzialność finansową.

Najpowszechniejszą formą związku wśród biedniejszych Haitańczyków jest tzw. 'plasaj', rodzaj konkubinatu. Mężczyźni i kobiety mają zazwyczaj kilka 'plasaj' w ciągu życia. Dzieci zrodzone z tego samego rodzica z różnych związków traktują się wzajemnie jak bracia i siostry i często zamieszkują w tym samym domu.

[Obyczaje i tradycje] Etykieta

Tradycyjne haitańskie wartości są raczej konserwatywne. W życiu społecznym bardzo ważne są dobre maniery. Pojawiając się w miejscu publicznym (np. sklepie, banku lub autobusie) należy pozdrowić wszystkich obecnych. Przy powitaniu przyjaciół, mężczyźni podają sobie dłonie, a kobiety podwójnie całują. Dzieci uczone są szacunku dla starszych.

W rozmowach ludzie często posługują się przydomkami. Na przykład pierworodny syn często nazywany jest 'fanfan'. Kobieta o imieniu Dominique może być nazywana przez rodzinę i przyjaciół 'Dodo'.

[Obyczaje i tradycje] Muzyka

Narodowym i najpopularniejszym stylem muzycznym na Haiti jest kompa. Kompa ma wiele wspólnego z energiczną muzyką kubańską, ale często dodatkowo używane są afrykańskie bębny, gitara, syntetyzatory i saksofon, a słowa śpiewane są w haitańskim kreolu.

[Obyczaje i tradycje] Języki

Oficjalnymi językami Haiti są francuski i kreolski haitański (oparty głównie na francuskim i językach afrykańskich). Tym pierwszym posługuje się jedynie 10-20% ludności, drugi jest znany prawie przez wszystkich. Niemała część mieszkańców kraju zna też hiszpański.

[Obyczaje i tradycje] Religia

Religia jest integralną częścią haitańskiego życia i kultury. Dwa główne wyznania to katolicyzm (80%) i voodoo, mieszanka afrykańskiego animizmu (wiary w duchy i siły natury) i chrześcijaństwa. Wieku Haitańczyków praktykuje obie te religie w tym samym czasie. Na wyspie zamieszkuje też grupa protestantów (16%). Haitański rząd nie narzuca żadnych restrykcji na sprawy wyznania.

[Obyczaje i tradycje] Struktura etniczna

Około 95% mieszkańców Haiti ma zachodnio-afrykańskie korzenie (chodzi głównie o plemiona Wolof, Yoruba, Ashanti, Hausa, Mandinka, Ewe i Tuareg). Pozostała część populacji to głównie biali i mulaci, z czego wielu ma pochodzenie arabskie (głównie syryjskie i libańskie).