Burundi - Kultura, obyczaje, zabytki
Zobacz zdjęcia
[Obyczaje i tradycje] Hymn państwowy
Burundi bwacu (Kochana Burundi)[Obyczaje i tradycje] Taniec
Taniec jest ważną, integralną częścią kultury Burundi. Szczególnie ciekawe są tańce wykonywane przez meżczyzn z plemienia Tutsi, ubranych w futro z leoparda; charakteryzują się skomplikowaną choreografią, złożoną głównie ze skoków. Ta forma ma swoje korzenie w tańcach wykonywanych na dworze w czasach królestwa Tutsi.
[Obyczaje i tradycje] Muzyka
Burundi charakteryzuje się długą i bogatą tradycją muzyczną. Podczas rodzinnych spotkań przy akompaniamencie silnego rytmu śpiewane są pieśni zwane "imvyino", złożone z krótkiego refrenu i improwizowanych zwrotek. Pieśni "indirimbo" są z kolei bardziej stonowane; wykonuje je solista lub niewielka grupa. Typowo męskie pieśni, rytmiczne, bogate w krzyki i trele to "kwishongora", podczas gdy kobiety specjalizują się w "bilito", sentymentalnych, spokojnych utworach. Charakterystyczne dla muzycznej kultury Burundi jest też "śpiewanie szeptane", dzięki któremu dźwięki akompaniujących instrumentów są wyraźniej słyszane.Do tradycyjnych instrumentów należą między innymi:
- "inanga", instrument złożony z sześciu do ośmiu strun naciągniętych na wydrążone, drewniane pudło
- "idono", jednostrunowe skrzypce
- "ikihusehama", drewniany instrument dęty podobny do klarnetu
[Obyczaje i tradycje] Rzemiosło
Przedmioty tworzone tradycyjnie przez mieszkańców Burundi są na równi dekoracyjne i funkcjonalne. Kobiety Tutsi plotą z papirusu, łyka i liści bananowca koszyki, które zdobią wymyślnymi wzorami z kolorowej gliny. Ponadto praktykowane jest ślusarstwo i rymarstwo; wyroby zdobi się również w bogaty sposób. Plemię Twa od tysięcy lat specjalizuje się w garncarstwie.[Obyczaje i tradycje] Literatura
Ze względu na powszechną biedę i niepiśmienność, literatura pisana praktycznie nie istnieje. Funkcjonuje natomiast silna tradycja ustna; opowieści, legendy, historie bajki, wiersze, zagadki i piosenki przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Gawędziarze są wysoko cenieni w społeczeństwie. Do ich obowiązków należy między innymi kształcenie młodych adeptów w sztuce opowieści.[Obyczaje i tradycje] Rytuały
Jedną z najważniejszych religijnych uroczystości jest "kubandwa", podczas której celebruje się zbiór plonów i oddaje cześć Kirandze - duchowi, który przezwodzi wszystkim zmarłym przodkom. Z okazji "kubandwy" młodzi ludzie dekorują swoje ciała (jeden z nich przebrany jest za Kirangę) i oddają się tradycyjnym śpiewom i tańcom. Pod koniec uroczystości ludzie kąpią się w strumieniu w rytuale oczyszczenia.Innym rytuałem jest ceremonia płodności, "umuganuro", podczas której gra się na świętym bębnie, a dziewica sadzi pierwsze nasiona sorgo, by zapewnić dobre zbiory.
[Obyczaje i tradycje] Małżeństwo
W tradycji Burundi głęboko zakorzeniona jest poligamia. Mimo, że zabroniona została przez prawo cywilne i kościelne, wciąż istnieje.Zgodnie z tradycją, znalezienie pierwszej żony dla syna było obowiązkiem ojca. Do dziś często rodzice przyszłego pana młodego spotykają się z panną młodą i jej rodzicami w celu omówienia zawartości posagu (ofiarowanego rodzinie panny młodej, a nie odwrotnie). Tradycyjnie składał się on z bydła i innej zwierzyny trzodnej, dziś z pieniędzy, ubrań i mebli. Całość dostarczana jest w dniu ślubu, kiedy panna młoda opuszcza dom rodziców (nie uczestniczą oni w ceremonii), by wziąć udział w uroczystościach w domu pana młodego.
[Obyczaje i tradycje] Status kobiet
Tradycyjne role kobiety w społeczeństwie Burundi sprowadzają się do rodzenia i opieki nad dziećmi. Odpowiedzialne są również za utrzymywanie domu w czystości i przygotowywanie żywności, a na obszarach wiejskich również za niektóre prace na roli i sadzenie (wierzy się, że kobieca płodność przenoszona jest na nasiona). W biznesie i sektorze rządowym kobiety są niemal całkowicie nieobecne.[Obyczaje i tradycje] Symbole pozycji społecznej
Głównym symbolem bogactwa i wysokiej pozycji społecznej od wieków było posiadanie dużego stada bydła. Do dziś mieszkający na wsi ludzie nie chcą zabijać krów, nawet jeśli ich rodzinie grozi bieda i głód.Innymi wyznacznikami statusu społecznego jest włócznia, noszona z okazji różnych ceremonii, oraz bęben. Symbolem największej władzy jest bęben króla ('mwami') - możliwość grania na nim była najwyższym zaszczytem, jaki spotkać mógł młodego mężczyznę.
[Obyczaje i tradycje] Relacje międzyetniczne
Relacje między dwiema głównymi grupami etnicznymi w Burundi, Hutu i Tutsi, opierają się na zasadzie antagonizmu, choć obie grupy pod względem kulturowym mają ze sobą wiele wspólnego. Hutu mają wiele wyrażeń określających zachłanną natutrę Tutsi, a Tutsi - z dziada pradziada pasterze - z góry spoglądają na farmerskie tracycje Hutu. Wzajemne animozje prowadzą do aktów przemocy i politycznej niestabilności, która przenosi się poza granice kraju (Rwanda).Niewielka populacja Twa w Burundi pozostaje w odosobnieniu od tych konfliktów. Większość jej członków żyje w lasach, utrzymując się z myślistwa i zbieractwa.
[Obyczaje i tradycje] Symbolika
Tutsi to od wieków społeczność pasterska, więc w kulturze tej grupy etnicznej ogromne symboliczne znaczenie ma bydło. Widać to choćby w warstwie językowej - typowe pozdrowienie w rundi brzmi 'amashyo', czyli 'obyś posiadał stada bydła'. Wiele innych zwrotów również odnosi się do bydła jako źródła zdrowia, szczęścia i dobrobytu.[Obyczaje i tradycje] Religia
67% populacji Burundi stanowią chrześcijanie (zwłaszscza katolicy), 23% wyznawcy religii tradycyjnych, a 10% muzułmanie.Tradycyjne wierzenia kładą duży nacisk na przeznaczenie w opozycji do wolnej woli. Wszystko jest w rękach Imana, źródła wszelkiego życia i dobra. Powszechna jest również wiara w to, że obiekty fizyczne posiadają duszę, a na życie ludzi wpływają duchy przodków.
[Obyczaje i tradycje] Języki
Oficjalnym językiem Burundi jest francuski oraz należący do rodziny bantu język rundi. W kraju (zwłaszcza w stolicy i wzdłuż wschodniej granicy) powszechnie stosuje się również swahili - język będący mieszanką arabskiego i bantu, używany głównie w handlu i biznesie.[Obyczaje i tradycje] Struktura etniczna
85% populacji Burundi stanowią Hutu, 14% Tutsi, a 1% Twa. Dodatkowo w kraju zamieszkuje około 7 tysięcy Europejczyków i 2000 Azjatów.[Obyczaje i tradycje] Motto państwowe
Unité, Travail, Progres (fr.) - Jedność, praca, postęp[Obyczaje i tradycje] Święta państwowe
5 lutego - Dzień Jedności1 lipca - Dzień Niepodległości
15 sierpnia - Święto Wniebowstąpienia
13 października - dzień zamachu na księcia Luisa Rwagosore
21 października - dzień zamachu na prezydenta Ndadaye
1 listopada - Wszystkich Świętych.
Burundi - co jeszcze Cię interesuje?
Wybierz obszar, który cię interesuje:
