Strona główna » Odyssei Kultura » Afganistan - Kultura, obyczaje, zabytki

Afganistan - Kultura, obyczaje, zabytki

Zobacz zdjęcia

[Zabytki] Stanowiska archeologiczne

* Bamian

[Obyczaje i tradycje] Hymn państwowy

Sorud-e-Melli (Hymn narodowy)

Ten kraj to Afganistan,
To duma każdego Afgańczyka,
Kraj pokoju i kraj miecza,
Jego wszyscy synowie są odważni.
To jest kraj dla wszystkich plemion
Dla Baluczów i Uzbeków
Dla Pasztunów i Hazarów
Turkmenów i Tadżyków
A razem z nimi Arabów i Godżarów
Pamirczyków i Nuristańczyków
Baharawich i Kyzyłbaszów
Także Ajmaków i Paszajów.
Ten kraj będzie błyszczeć na wieki
Jak Słońce na błękitnym niebie.
W piersi Azji
pozostanie zawsze jej sercem.
Będziemy podążać drogą jedynego boga.
Wszyscy mówimy Allahu akbar.

[Zabytki] Obiekty z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO

* 2002 - Minaret i zabytki archeologiczne miasta Dżam (zagrożone)
* 2003 - Krajobraz kulturowy i zabytki archeologiczne w dolinie rzeki Bamian (zagrożone)

[Zabytki] Muzeum Narodowe w Kabulu

Muzeum Narodowe w Kabulu powstało w 1922 roku i jest największą tego typu instytucją w kraju. Najbardziej znane jest z kolekcji wczesnych buddyjskich reliktów. W czasach okupacji sowieckiej wiele cennych zbiorów wywiezionych zostało do ZSRR; ich obecna lokacja nie jest znana. W 1993 roku muzeum zostało zbombardowane, a za późniejszych rządów talibskich niektóre eksponaty skonfiskowano a inne zniszczono ze względu na ich rzekomo nie licujący z islamską religią status.

[Zabytki] Minaret w Dżamie

Minaret znajdujący się w pobliżu miejscowości Dżam w zachodnim Afganistanie w 2002 roku wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zbudowany w XII wieku, mierzy 65 metrów i jest udekorowany geometrycznymi wzorami, kuficką kaligrafią i wersetami Koranu.




[Zabytki] Posągi Buddy w Bamian

Dwa posągi Buddy wyrzeźbione zostały w ścianie klifu o wysokości 60 metrów, w dolinie Bamian (około 230 km na północny-zachód od Kabulu) w V lub VI wieku.

W 2001 roku talibowie zniszczyli posągi, ponieważ uznali ich istnienie za sprzeczne z zasadami islamu. W ramach międzynarodowych starań o odbudowę Afganistanu po zniszczeniach wojennych, rząd japoński zadeklarował, że zadba o odbudowę zniszczonego zabytku.




[Obyczaje i tradycje] Teatr i film

W największych miasta, takich jak Kabul, Kandahar i Herat, na teatralnych deskach wystawiane są oryginalne perskie sztuki, adaptacje sztuk tureckich i arabskich, a także europejska klasyka. Kobiece role często grane są przez mężczyzn. W miastach znajdują się też kina, w których obejrzeć można indyjskie, pakistańskie i zachodnie filmy (aczkolwiek ostatnio rozrywka ta została zakłócona przez wojnę). Niewielki afgański przemysł filmowy przez długi czas był pod kontrolą Sowietów, a następnie Talibów. Mimo to filmy wciąż są produkowane. Ponadto w 2001 roku afgańskie życie stało się tematem nagradzanego irańskiego filmu, Kandahar.

[Obyczaje i tradycje] Architektura

Afganistan pełen jest pozostałości po wspaniałej architekturze minionych stuleci: buddyjskich stup i klasztorów, łuków, pomników, krętych islamskich minaretów, świątyń i fortów. Do najpiękniejszych budowli należą m.in. minaret w Dżamie i kompleks świątyń wykutych w skale w dolinie rzeki Bamian (wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO).

[Obyczaje i tradycje] Literatura

Najpopularniejszą formą sztuki w Afganistanie jest poezja, tworzona w języku dari i paszto od wielu stuleci. Wiersze tradycyjnie sławią heroiczne cnoty, romantyczną miłość i religijne oddanie. Najważniejszym poetą piszącym w języku paszto był Kaushal Khan Khattak, XVII-wieczny wódz i wojownik, który tworzył również dzieła filozoficzne i medyczne. W Afganistanie chętnie czytane są także tureckie poematy, takie jak Kudatkybilik i Koblandy. Za narodowy epos afgański uważana jest Shahnama (Księga Królów), napisana w X wieku przez poetę Firdausi. Literatura współczesna skupia się natomiast na opisywaniu przemian zachodzących w dzisiejszym świecie; zwłaszcza na tym, jak wojenne zniszczenia wpłynęły na życie Afgańczyków.

[Obyczaje i tradycje] Gawędziarstwo

Stara sztuka gawędziarstwa rozkwita w Afganistanie, częściowo w odpowiedzi na zataczającą coraz szersze kręgi niepiśmienność. Trwająca od stuleci praktyka opowiadania gawęd, często przy akompaniamencie muzyki, jest wysoko cenioną formą sztuki. W ten sposób folklor staje się pomostem między przeszłością a teraźniejszością. Gawędy dotyczą wszystkich aspektów afgańskiego życia; często uczą tradycyjnych wartości i zachowań. Stanowią również główną formę rozrywki dla całego społeczeństwa.

[Obyczaje i tradycje] Rodzina w kulturze afgańskiej

Rodzina jest podstawą afgańskiego społeczeństwa. Składa się z kilku generacji, a pomiędzy jej członkami istnieją bardzo silne więzi. Rodziną kieruje patriarcha, najczęściej najstarszy mężczyzna, którego słowo stanowi wewnętrzne prawo. Honor, duma i szacunek dla krewniaków to najwyżej cenione cechy.

W wioskach każda rodzina zajmuje zazwyczaj jeden lub kilka ceglanych (ewentualnie kamiennych) domów. W społecznościach nomadów taką samą rolę pełni namiot.

[Obyczaje i tradycje] Sport

Narodowym sportem afgańskim, uprawianym głównie w północnej części kraju jest "buzkashi" - gra, w której dwie drużyny na koniach usiłują przeciągnąć bezgłową kozę na oznaczone pole. Afgańczycy grają również w polo oraz w "ghosai", grupowy sport podobny do wrestlingu.




[Obyczaje i tradycje] Wyznania

Około 80% populacji stanowią Sunnici, natomiast 19% Szyici. Szacuje się, że w Afganistanie zamieszkuje też około 3000 chrześcijan.

[Obyczaje i tradycje] Języki

W Afganistanie są dwa oficjalne języki: dari oraz paszto. Pierwszym z nich mówi blisko połowa ludności, drugi używany jest przez około 9 milionów ludzi. Największe miasta, w których mówi się w języku paszto to Kandahar oraz stolica Afganistanu, Kabul. Na północy kraju używany jest również tadżycki, uzbecki i turkmeński. Ponadto istnieje ponad 70 dialektów (np. Hazaragi).

[Obyczaje i tradycje] Strój

Tradycyjny męski strój afgański składa się z nakrycia głowy (Pakol), turbanu (Lungee) oraz okrycia wierzchniego (Chapan). Kobiety noszą sukienki i materiał zakrywający twarz (Burqa). Ostatnio jednak - po upadku rządu Talibów - męski i damski styl ubierania bardziej zbliżył się do wzorców zachodnich.




[Obyczaje i tradycje] Muzyka

W latach 90. rząd Talibów zakazał niemal całkowicie publicznego wykonywania muzyki. Mimo aresztowań i niszczenia instrumentów, afgańscy muzycy wciąż grają i śpiewają. Tradycyjne pieśni ludowe wykonywane są zazwyczaj w czasie ślubów i z innych wesołych okazji. Warto podkreślić, że podczas uroczystości ślubnych mężczyźni i kobiety bawią się osobno. Dla panów śpiewa wokalista akompaniujący sobie na instrumentach zwanych dhol lub tabla (rodzaje bębnów). Kobiety natomiast tańczą i śpiewają przez całą noc, ale bez udziału profesjonalnych śpiewaczek czy instrumentalistek (byłoby to uważane za dyshonor). Afgańskie piosenki folkowe dotyczą najczęściej miłości i unikają tematyki współczesnej. Śpiewa się po persku lub w języku paszto.




[Obyczaje i tradycje] Religia i obyczaje

Afganistan jest krajem muzułmańskim i przestrzega się w nim zwyczajów i praw wynikających z reguł islamu. Jakakolwiek inna misyjna działalność religijna jest zakazana. Podporządkowanie się ogólnym zasadom noszenia strojów zakrywających ciało, zwłaszcza w odniesieniu do kobiet, jest niezbędne dla bezpieczeństwa osobistego.

Afganistan - co jeszcze Cię interesuje?



Wybierz obszar, który cię interesuje:

Zobacz zdjęcia Afganistan - szczepienia, porady zdrowotne Afganistan - filmy z wakacji Afganistan - porady i wskazówki Afganistan - kuchnia, potrawy, alkohole
Afganistan - pogoda, temperatura, klimat Afganistan - kultura, obyczaje, zabytki Zadaj pytanie na temat tego kraju Afganistan - relacje i reportaże



Odyssei Forum Podr�nika

Społeczność Odyssei.com
Zobacz, kto był już w tym kraju
















Jeżeli chcesz otrzymywać nasz Newsletter, wpisz swój adres:

REKLAMA





  Informacje o tym kraju
  » Afganistan
  Odyssei.com forum - ostatnie posty

   Odyssei.com Forum podróżnika

  Wątpliwości? Zapytaj specjalistę!
  » Afganistan

   Zostań doradcą!