Strona główna » Odyssei Zdrowie » Tężec

Tężec

Tężec groźna choroba zakaźna wywołana przez jady (ektotoksyny bakteryjne) laseczki tężcowej (tetanospasmina), bardzo rozpowszechnionej w glebie, kurzu i wodzie.
Jest to choroba bardzo groźna - około połowa chorych na tężec umiera pomimo leczenia.

Zakażenie:
Do zakażenia tężcem dochodzi podczas zranienia i zabrudzenia rany, najczęściej ziemią. Najbardziej narażone na zakażenie są osoby, które uległy zranieniu podczas prac rolnych, w ogrodzie lub działce. Do rany wraz z brudem i ziemią wnikają zarazki powodujące tężec - bakterie zwane laseczkami tężca. Produkują one silną truciznę, zwaną tetanospazminą. Już 0,01 mg tej toksyny stanowi dawkę śmiertelną dla człowieka. Toksyna wędruje wzdłuż nerwów i uszkadza centralny układ nerwowy, powodując objawy choroby po kilku do kilkunastu dniach od zakażenia.

Objawy:
Tężec jest chorobą zakaźną, której głównymi objawami wysoka gorączka oraz długotrwałe i bolesne skurcze całych grup mięśniowych, przy wzmożonej pobudliwości odruchowej na najlżejsze bodźce, szczękościsk i prężenia.
Poważnym problemem mogą być skurcze mięśni krtani i oddechowych prowadzące do wystąpienia zagrażającej życiu ostrej niewydolności oddechowej. Stan taki wymaga bardzo szybkiej interwencji na oddziale intensywnej opieki medycznej do oddechu wspomaganego za pomocą respiratora włącznie.

Zapobieganie:
Jedyną metodą zapobiegania tej chorobie są szczepienia przeciw tężcowe. Szczepienia te są bardzo skuteczne, a zarazem bezpieczne.
Wszystkie dzieci w Polsce szczepione są bezpłatnie przeciw tężcowi. Najczęściej chorują natomiast osoby starsze, u których przebieg choroby jest bardzo ciężki i często kończy się zgonem. Aby uchronić osobę dorosłą przed zachorowaniem, konieczne jest powtarzanie podawania dawek tej szczepionki w odpowiednich odstępach czasu w ciągu całego życia, nie rzadziej niż co 10 lat. Szczepienie jest ważne 8 lat.
U osób skaleczonych podstawowym elementem profilaktyki jest właściwe chirurgiczne opracowanie rany, dzięki czemu usuwa się zarodniki tężca, ciała obce, tkanki martwicze oraz przywraca się ukrwienie, zatem utlenowanie tkanek - wiadomo, że tężec rozwija się w środowisku beztlenowym. Podaje się również antybiotyki (penicyliny, cefalosporyny, tetracykliny) W wybranych przypadkach istnieje celowość podanie profilaktyczne surowicy przeciwtężcowej czyli anty-toksyny.

Leczenie:
Leczenie tężca prowadzi się w warunkach intensywnej opieki medycznej. Zasadniczym lekiem jest surowica przeciwtężcowa (czyli antytoksyna) Antytoksynę podaje się w zależności od częstości przypadku.
Występowanie:
Może wystąpić we wszystkich rejonach świata.
Ze względu na częstsze występowanie tężca w tropiku i narażenie
podczas podróży szczepienie polecane jest każdemu turyście.