Podróż w przestworzach a nasze zdrowie

Samolot to najszybszy środek lokomocji co jest najważniejszą korzyścią powietrznej podróży w dzisiejszym zabieganym świecie. Istnieje również wiele minusów lotu samolotem takich jak nie komfortowa pozycja zwłaszcza w czasie długiego lotu, częste zapadanie na chorobę lokomocyjną, ból i zatkanie uszu przy lądowaniu i starcie oraz lęk... lęk, który paraliżuje i może popsuć radość z tego, że lecimy na upragnione wakacje. Poniżej uczulimy co może nas spotkać w czasie lotu i jak sobie z zaistniałymi dolegliwościami organizmu poradzić.

** Ból uszu

W czasie lotu ciśnienie powietrza zmienia się w kabinie samolotu, najczęściej podczas startowania i lądowania, powodując ból i zatykanie się uszu pasażerów. W razie zapalenia uszu, nosa lub zatok powinno się unikać podróżowania samolotem, ponieważ mogą wystąpić dolegliwości z powodu nie wyrównania się ciśnienia a istniejące dolegliwości mogą się w dość dużym stopniu nasilić. Jeżeli takie problemy pojawią się, można spróbować skorzystać z kropli do nosa.

W przypadku wystąpienia bólu uszu należy:
• żuć gumę;
• jak najczęściej ziewać lub przełykać;
• zatkać nos i łagodnie wydmuchać powietrze przez nos.

** Choroba lokomocyjna

Choroba lokomocyjna znacznie częściej występuje u dzieci i starszych osób. Dorośli i zdrowi rzadziej chorują podczas podróży. Co piąty podróżny cierpi z powodu mniej lub bardziej nasilonych objawów choroby lokomocyjnej, zwanej inaczej kinetozą.
Choroba lokomocyjna w samolocie występuje zazwyczaj w czasie utraty z pola widzenia horyzontu ziemi. W czasie podróży samolotem choroba ta występuje znacznie rzadziej niż w innych środkach lokomocji. Jeżeli jest się podatnym na tę chorobę, należy wybrać miejsce siedzące przy oknie, najlepiej nad prawym skrzydłem. Nie należy się najadać przed i w czasie lotu, maksymalnie otworzyć nawiew powietrza, starać się niczego nie czytać oraz wpatrywać się w krajobraz za oknem.

** Ciąża a podróż samolotem

Latanie samolotami nie zagraża kobietom w ciąży, jednak nie zaleca się latania w ostatnim miesiącu ciąży jak również do 7 dni po urodzeniu dziecka (niektóre linie lotnicze nie przyjmują na pokład kobiet po 34 tygodniu ciąży np. WIZZ Air).

** Ciśnienie w kabinie samolotu

Na wnętrze samolotu oddziaływuje ciśnienie, które jest niższe od ciśnienia na powierzchni ziemi. Jest ono równe ciśnieniu powietrza które występuje mniej więcej na wysokości 1500-2000 m n.p.m. Takie ciśnienie dobrze znoszą zdrowi pasażerowie. Pasażerowie z zaburzeniami układu krążenia lub oddechowego powinni skonsultować się z lekarzem przed odbyciem podróży samolotem, w celu konsultacji - czy obniżony poziom tlenu nie wpłynie niekorzystnie na ich zdrowie.

** Niemowlęta

Odbywanie podróży samolotem nie jest wskazane dla dzieci w 1 tygodniu życia oraz dzieci przedwcześnie urodzonych, gdyż zmiany ciśnienia powietrza w kabinie samolotu mogą wpływać niekorzystnie na niemowlęta i dzieci. Niemowlę jest bardziej wyczulone również na dehydratację (odwodnienie). Należy zadbać, aby dziecko przyjmowało odpowiednią ilość płynów przed, w czasie i po locie.

** Palenie papierosów

Podczas lotów samolotami obowiązuje bezwzględny zakaz palenia papierosów. Osoby będące palaczami mogą łagodzić głód nikotynowy poprzez żucie gum, korzystanie z plastrów nikotynowych lub z łagodnych środków uspakajających.

** Powietrze na pokładzie samolotu

Na pokładzie samolotu powietrze wymieniane jest z powietrzem zewnętrznym. Powietrze będące w obiegu wewnątrz kabiny jest filtrowane. To pozwala na pełną wymianę powietrza w kabinie samolotu od 20 do 30 razy w przeciągu 1 godziny. Taki system wentylacji jest bardzo wydajny, a zainstalowane filtry powietrza wyłapują wszelkie bakterie i większość wirusów.
Jednakże, aby uniknąć przenoszenia się chorób z jednego kraju do drugiego, należy zachować wszelkie środki ostrożności a osoby z chorobami zakaźnymi nie powinny informować o nich na lotnisku a najlepiej całkowicie zrezygnować z lotów samolotami.

** „Transpołudnikowe zmęczenie” - Jet lag
Jet lag powoduje zakłócenia w rytmie dnia i pojawia się, gdy podróżuje się przez kilka stref czasowych. Kiedy przemierzamy je w kilka godzin samolotem i lądujemy np. w Chicago w południe, nasz organizm zachowuje się jak o 6 rano we Wrocławiu. Powodem jest nienaturalne skrócenie lub wydłużenie cyklu dziennego lub nocnego. Rozstrojenie zegara biologicznego objawia się zmniejszoną wydolnością fizyczną, umysłową, podrażnieniem, obniżoną reaktywnością, dezorientacją, zmęczeniem, bezsennością, bólami głowy, zatwardzeniem i niestrawnością oraz depresją. Te dolegliwości mogą trwać nawet tydzień i dłużej.
Pasażerowie zażywający leki zwłaszcza antybiotyki o ściśle określonych godzinach muszą zwrócić się o poradę do swojego lekarza jeszcze przed rozpoczęciem podróży.

Objawy „Jet lag” można zminimalizować:
• wyspaniem się przed podróżą. Spakuj się i zrób zakupy dużo wcześniej przed podróżą – nie na ostatnią chwilę. Wejdź w nowa strefę czasową wypoczęty i zrelaksowany.
• odpoczynkiem przed i podczas podróży;
• noszeniem wygodnych ubrań;
• jedzeniem lekkich posiłków, piciem dużej ilości wody oraz soków owocowych przed lotu;
najbardziej wskazany jest wysokobiałkowy (produkty mleczne, sery, płatki) posiłek w czasie dostosowanym do planu dnia w danym regionie. Nawet jeśli dla organizmu to w dalszym ciągu środek nocy i nie odczuwa fizycznego głodu – należy zjeść. Pożywienie jest sygnałem dla tkanki mózgowej, że rozpoczyna się nowy cykl dzienny.
• unikaniem lub minimalizowaniem spożywania kofeiny oraz alkoholu przed, w czasie jak i zaraz po locie;
• gimnastykowaniem się podczas i po locie; zrób kilka ćwiczeń tuż po przebudzeniu. Jeżeli samolot ląduje np. o 2-giej nad ranem krajowego czasu pomóż swojemu organizmowi rozbudzić się o tak odmiennej porze. Zrób ćwiczenia oddechowe, poprzeciągaj się, przespaceruj się do toalety i odśwież.
• położeniem się do łóżka jeśli przylatujesz na miejsce w nocy. Zaśniesz prędzej czy później i tym samym szybciej przystosujesz się do lokalnego czasu.
• nastawieniem budzika na zwykłą porę. Nie rezygnuj ze śniadania. Jeśli będziesz miał trudności z obudzeniem - możesz temu zaradzić otwierając szeroko okno, biorąc chłodny prysznic, wychodząc na spacer.

** Wilgotność i dehydratacja/odwodnienie

W samolocie względna wilgotność powietrza kształtuje się na poziomie około 20%, jest ona stosunkowo niska i może spowodować uczucie suchości w ustach, nosie, oczach.
Aby złagodzić dyskomfort, powinno się korzystać z okularów szkieł miejsce szkieł kontaktowych, pić dużo napojów przed i podczas trwania lotu - unikając picia napojów alkoholowych i tych zawierających kofeinę - oraz używać kremów nawilżających skórę. Jeśli zaistnieje dokuczliwa suchość oczu należy zakroplić do worka spojówkowego tzw. „sztuczne łzy” co powinno złagodzić niekorzystne objawy suchego powietrza.

** Zachorowania już istniejące

Pasażerowie zażywający leki zwłaszcza antybiotyki o ściśle określonych godzinach muszą zwrócić się o poradę do lekarza o to jak rozplanować przyjmowanie leków jeszcze przed rozpoczęciem podróży. Również w razie przyjmowania leków osłabiających system immunologiczny należy skorzystać z konsultacji lekarza przed podróżą.
Dla osób ze stymulatorem serca podróż samolotem jest w miarę bezpieczna, jednakże stymulatory serca z elektrodą unipolarną są podatne na elektroniczne interferencje podczas lotów. Dlatego też osoby z takim stymulatorem powinny upewnić się na lotnisku, jaki wpływ na nie mogą mieć lotniskowe naziemne systemy bezpieczeństwa.

Z konsultacji lekarskiej powinny skorzystać również osoby cierpiące na przewlekłe choroby, np:
• przewlekłe choroby układu oddechowego;
• zaburzenia układu krążenia;
• ciężka niedokrwistość;
• choroby nowotworowe;
• niestabilna cukrzyca;

** Zakrzepica żył głębokich na skutek niskiej aktywności fizycznej (DVT)

Podczas długiej podróży samolotem, gdy pasażer przez dłuższy okres czasu zajmuje pozycję siedzącą – istnieje możliwość, że wystąpią u niego zakrzepy w kończynach. Z reguły nie ma żadnych objawów, ale czasami można spostrzec opuchnięcie oraz zdrętwienie kończyn. W bardzo rzadkich sytuacjach, gdy zakrzep jest bardzo rozległy, jego cząstki mogą się oderwać i wędrując w krwioobiegu dostać do serca lub płuc, powodując zatory płucne co prowokuje bóle klatki piersiowej, niewydolność płuc a może doprowadzić nawet do nagłej śmierci). Objawy te mogą wystąpić nawet do kilku dni po przelocie. Prawdopodobieństwo zaistnienia tej choroby jest minimalne, jednak przed podróżą z porady lekarskiej powinny skorzystać osoby:
• u których wystąpiły już zakrzepy żylne, zatory płucne;
• po operacji lub po urazach;
• mające wrodzone zaburzenia krzepnięcia krwi;
• mające żylaki żył;
• z nadwagą;
• chorujące na choroby nowotworowe;
• stosujące terapię hormonalną;
• nałogowi palacze;
• kobiety w ciąży;

Choroby można uniknąć dzięki:
• piciu dużej ilości napojów zwłaszcza wody a unikaniu alkoholu i kofeiny;
• ćwiczeniom zginania nóg i rozciągania rąk co 30 minut;
• unikaniu krzyżowania nóg podczas siedzenia;
• noszeniu luźnych, wygodnych ubrań podczas podróży;
• unikaniu przyjmowania środków nasennych;