Strona główna » Odyssei Zdrowie » Meningokokowe zapalenie opon mózgowych

Meningokokowe zapalenie opon mózgowych

Meningokokowe zapalenie opon mózgowych jest to zapalenie opon mózgu i rdzenia kręgowego wywołane przez wirusy lub bakterie. Zapalenie wirusowe opon mózgowych jest częstsze niż bakteryjne i zwykle występuje późną wiosną lub latem.

Zakażenie:
Meningokok zwykle nie jest w stanie przeżyć dłużej niż kilka minut poza organizmem. W związku z tym, trudno jest się nim zarazić pijąc napoje, korzystając z basenu lub przez zwykły kontakt z osobą chorą w klasie, stołówce, barze, poczekalni itp.
Narażeni na ryzyko zachorowania są współlokatorzy, przyjaciele, współmałżonkowie i dzieci – osoby, które mają bezpośredni kontakt z wydzieliną ust pacjenta zarażonego meningokokiem i oni jak najszybciej powinni otrzymać leki. Przykłady takiego kontaktu to pocałunek, posługiwanie się wspólnymi naczyniami i sztućcami przy jedzeniu i narażenie na zakażenie kropelkowe podczas kichania.

Objawy:
Objawy zapalenia wirusowego mogą obejmować sztywność karku, ból głowy, i wysypkę. Większość przypadków zapalenia wirusowego ma przebieg krótki, bez powikłań. Ponieważ czynnikiem wywołującym jest wirus, antybiotyki są nieskuteczne. Osoby, które miały kontakt z chorym nie wymagają żadnego leczenia.
Znajomość charakterystycznych objawów meningokokowego zapalenia opon mózgowych jest niezwykle ważna i decyduje o możliwości uratowania życia. Najczęstsze wczesne objawy meningokokowego zapalenia opon mózgowych obejmują gorączkę, nudności, wymioty, nagły silny ból głowy z towarzyszeniem objawów psychicznych (tj. złe samopoczucie, spowolnienie) i sztywność karku. Z początku plamista wysypka może pojawić się powtórnie jako płaski wyprysk głównie na rękach i nogach. Może ona wówczas szybko przejść w wysypkę drobnoplamistą, nie zmieniającą się przy ucisku. W przypadku podejrzenia występowania tych objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Zapobieganie:
Osobom, które mogą być narażone na kontakt z chorym na meningokokowe zapalenie opon mózgowych zaleca się profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, takich jak ciprofloksacyna i rifampicyna. Osoby, które miały kontakt z chorym powinny w tym celu jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Antybiotyki profilaktycznie można też przepisać bezobjawowym nosicielom meningokoków. Do potwierdzenia stanu nosicielstwa konieczne jest wykonanie hodowli bakterii pobranych z nosa.
Szczepienie: Kiedy w danej populacji dojdzie do epidemii, jako dodatek do właściwej profilaktyki antybiotykowej może być zalecone uodpornienie przeciw meningokokom. Należy podkreślić, że u osób po kontakcie z chorym szczepionki nie wolno stosować zamiast profilaktycznego antybiotyku, ponieważ uodpornienie w tej sytuacji rozwija się zbyt wolno.

Leczenie:
Choroba może mieć przebieg gwałtowny, wczesne rozpoznanie i leczenie zwiększa jednakże szanse na całkowite wyzdrowienie. Podstawowe znaczenie dla wczesnego rozpoznania i rozpoczęcia prawidłowego leczenia ma badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pobranego drogą nakłucia lędźwiowego.
Nie leczone zapalenie meningokokowe może być śmiertelne.

Wystepowanie:
W Polsce nie ma potrzeby szczepienia całej ludności, zdarzają się jednak szczególne sytuacje, takie jak wyjazd za granicę, zwłaszcza do Afryki Centralnej kiedy jest ono zalecane. W rejonie tym przebiega tzw. pas występowania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.