Biegunka
Podrózujac po kraju o goracym klimacie i przebywajac w regionach gdzie panuja niedostateczne warunki higieniczno - sanitarne mozna narazic sie na ryzyko biegunki wywolanej przez bakterie obecne w nieodpowiednio oczyszczonej wodzie i skazonym mleku oraz pokarmach. Do zakazenia dochodzi najczesciej wskutek nieprzestrzegania higieny zywienia. Najczestszym objawem jest biegunka, choc kilkakrotne odwiedzanie toalety przy braku innych objawów nie musi byc jeszcze niepokojace. Dolegliwosci jelitowe w takich warunkach wystepuja rzeczywiscie najczesciej. Nazywa sie je choroba podróznych - ktos wyjezdza do obcego kraju, odzywia sie zupelnie inaczej niz do tej pory, nastepuje wymiana flory bakteryjnej, która fizjologicznie bytuje w drogach pokarmowych, a to prowadzi do zaburzen jelitowych.Degustowanie nieznanych i zachecajaco wygladajacych potraw w innych krajach to niewatpliwa przyjemnosc. Spozywanie posilków w restauracjach hoteli i domów wczasowych w kraju to tez przyjemnosc po wielomiesiecznym staniu w oparach wlasnej kuchni.
Dodatkowo dochodza inne - przekaski na plazy, deptakach, czy wreszcie pitraszenie na lonie natury. To co jemy i pijemy w czasie urlopu, moze stac sie przyczyna biegunki, która odbierze nam przyjemnosc dlugooczekiwanego urlopu.
Kazdego roku cierpi na biegunke podróznych miliony turystów na swiecie i tak jak rozne sa nasze systemy immunologiczne, tak rózne beda reakcje organizmów róznych osób na te sama wode czy pokarm.
** Zasady wazne w tropiku - zapobieganie biegunce:
1. Niezbedne i konieczne jest mycie rak przed przygotowywaniem posilku i przed
jedzeniem! Jesli to niemozliwe, np. w trakcie jazdy, zawin kanapke w serwetke
lub wlóz w foliowy worek i nie dotykaj jej brudnymi rekami.
2. Zaopatrz sie w wilgotne chusteczki higieniczne obecnie dostepne w kazdym
sklepie z artykulami do higieny lub supermarkecie.
3. Jedynie pokarm przygotowany na goraco (dlugo gotowany lub smazony) jest bezpieczny
dla Twojego zoladka.
4. Spozycie dania zlozonego z surowych czy niedogotowanych skladników jest ryzykowne.
Moze byc ono zakazone wirusami, bakteriami, pasozytami (krwisty stek i tatar
sa ZAKAZANE), nie pij surowego mleka!
5. Owoce, które rosna na drzewach (cytryny, banany, pomarancze), sa bezpieczne
- ale pod warunkiem, ze nie sa uszkodzone. Staraj sie je obierac ze skóry.
6. Owoce i warzywa rosnace przy ziemi moga byc zakazone pasozytami, np. ameba.
Mozna je jesc po wyplukaniu i sparzeniu we wrzatku.
7. Staraj sie unikac ulicznych restauratorów! Sprzedawca moze byc nosicielem
choroby, a zywnosc moze pochodzic z nieznanego a co gorsza nielegalnego zródla.
Ze wzgledu na niemoznosc zapewnienia wymaganych wymogów sanitarnych, uliczne
hot-dogi, kebaby i zapiekanki sa znacznie czestsza przyczyna biegunek niz jedzenie
stolówkowe czy restauracyjne.
8. W restauracjach - pij wode mineralna - butelkowana, zamawiaj drinki bez lodu
(zamrazanie nie zabija bakterii). Wirusy, bakterie, pasozyty gina podczas gotowania
wiec gotuj wode z kranu lub studni uzywana do picia, gotowania czy mycia zebów
nastepnie ostudz do temperatury pokojowej.
9. Preparaty do uzdatniania wody sa malo przydatne (najczesciej sa to tabletki
zawierajace podchloryn sodu). Jesli juz nie ma innego wyjscia mozesz zdezynfekowac
wode 2% roztworem jodyny (10 kropli/1l wody na 30 minut przed uzyciem). Jednak
srodki te nie niszcza wszystkich chorobotwórczych drobnoustrojów a na pewno
nie dzialaja na cysty pasozytów. W zadnym wypadku nie pij wody z kranu, studzienek
i strumyków, gdyz moga byc one zakazone pasozytami czy bakteriami!
10. Nie nalezy uzywac nie przegotowanej wody do mycia zebów. Nawet mieszkajac
w hotelu, nie mamy pewnosci jaki jest i czy jest wogóle system uzdatniania wody.
11. Przemysl zanim wezmiesz profilaktycznie antybiotyki. Odpowiednie antybiotyki
(np. doxycylina), zaaplikowane przed podróza zmniejszaja az o 90% ryzyko wystapienia
biegunki, ale maja niekorzystne efekty uboczne takie jak: koniecznosc przyjmowania
Lakcidu, niemoznosc spozywania nabialu i alkoholu poddaja w watpliwosc racjonalnosc
tej profilaktyki.
** Leczenie
Jesli dopadnie Cie biegunka podróznych - domowe sposoby powinny pomóc w szybkim
powrocie do zdrowia:
• biegunka powoduje odwodnienie organizmu, najwazniejsze jest zatem uzupelnienie
utraconych plynów. Pij duzo! Wypijaj przynajmniej 1 l czystych wylacznie przegotowanych
lub sterylizowanych, nieslodzonych plynów (nie mleka). W przypadkach lekkich
biegunek lekarze polecaja wode mineralna, napoje niegazowane, soki owocowe i
buliony. W ciezszych nalezy sporzadzic jw j1szklance roztwór przegotowanej wody
z 1/4 lyzeczki sody oczyszczonej, a w 2 mieszanine soku owocowego (pomaranczowego
lub jablkowego) z lyzeczka miodu i szczypta soli i pic na przemian obydwa napoje.
Jesli natomiast wymiotujesz, pij czesto lecz niewielkie ilosci plynów.
• najwieksze niebezpieczenstwo przy biegunce zwiazane jest z bardzo szybka utrata
przez organizm wody i elektrolitów, co moze spowodowac powazne nastepstwa, nawet
smierc. Chorym musi sie wiec zawsze podawac do picia duza ilosc cieczy bogatych
w elektrolity. Najlepsze sa gotowe preparaty wieloelektrolitowe w oryginalnych
opakowaniach, na przyklad plyn Ringera. W aptece mozna kupic saszetki lub tabletki
do rozpuszczania w wodzie, z których sporzadza sie tego typu lekarstwa (po dodaniu
cukru ich smak jest lagodniejszy).
• nalezy unikac alkoholu, kawy i wody z kranu i napojów gazowanych!
• jesli czesto wydalasz rzadki kal, do kazdego litra wypijanego plynu dodawaj
plaska lyzeczke do herbaty soli lub stosuj gotowe porcje glukozy i soli mineralnych,
• do chwili ustapienia objawów, nie jedz stalych pokarmów, jesli juz to jedynie
suchary lub biszkopty;
• rosolek z kury, krakersy, suchary lub biszkopty powinienes miec zawsze ze
soba w podrozy. Bedac w obcym kraju przejscie na diete nie jest latwym. Dlatego
posiadanie rozpuszczalnego bulionu i krakersów lub sucharów pozwoli na uregulowanie
stolca. W nastepnych dniach diete mozna rozszerzyc o ryz, ziemniaki, gotowany
drób, rybe i banany.
• w wakacyjnej apteczne powinny znalezc sie srodki przeciwbiegunkowe (np. wegiel).
Jesli wyjezdzasz do kraju, gdzie ryzyko zachorowania na czerwonke jest bardzo
duze (np. Indie), popros lekarza, aby zapisal ci antybiotyk i wskazal, jak go
zazywac w razie zakazenia.
** Leki
Aby zalagodzic ostre objawy biegunki nalezy zastosowac sie do ponizszych rad:
• nie zazywaj aspiryny ani innych srodków przeciwbólowych.
• lomotil lub imodium (Loperamid) umozliwiaja zlagodzenie objawów biegunki (hamuja
perystaltyke jelit), ale nie usuwaja jej przyczyn. Powinno sie wiec ich uzywac
jedynie w razie potrzeby, np. w czasie podrózy.
• dzieciom nalezy podac imodium, pamietajac przede wszystkim o uzupelnianiu
plynów. Srodków tych nie stosuje sie przy wysokiej goraczce lub powaznym odwodnieniu
organizmu. Dawka maksymalnie do 4 tabletek dziennie. Lek przyjmowac najwyzej
przez 3 dni.
Leczenie antybiotykami jest konieczne przy:
- krwawej biegunce, której towarzyszy wydzielenie sluzu (nie nalezy wówczas
zazywac ani imodium, ani lomotilu);
- ostrej biegunce z goraczka i pojawiajaca sie sennoscia;
- rozwolnieniu trwajacym ponad 5 dni;
- silnej biegunce, jezeli trzeba kontynuowac podróz.
Jesli stan nie ulegnie poprawie w ciagu 48 godzin lub w kale pojawi sie krew, niezwlocznie udaj sie do lekarza.
Uwaga: w czasie biegunki niektóre leki, na przyklad przeciwmalaryczne czy antykoncepcyjne, wchlaniaja sie w ograniczonym stopniu.
